Doseerarts
Een doseerarts is een arts die verantwoordelijk is voor het vaststellen en aanpassen van de dosering van antistollingsmedicatie bij patiënten die worden begeleid door een trombosedienst. Het gaat vooral om vitamine K antagonisten, zoals acenocoumarol en fenprocoumon, waarbij de dosering steeds moet worden afgestemd op de actuele stollingswaarde, meestal de INR.
De taken van een Doseerarts zijn onder meer:
- Beoordeelt INR uitslagen en andere relevante gegevens, en stelt op basis daarvan een doseerschema op.
- Past doseringen aan bij veranderingen in gezondheid, medicatie, voeding, ziekte, ziekenhuisopname of ingrepen.
- Weegt risico’s af tussen trombose en bloeding, en grijpt in bij afwijkende waarden, bijvoorbeeld een te hoge INR.
- Geeft medische instructies over controlefrequentie, vervolgcontroles en veiligheidsmaatregelen.
- Geeft voorlichting aan patiënten over veilig gebruik van antistolling, en beantwoordt medische vragen.
- Overlegt met huisartsen, medisch specialisten, apothekers en verpleegkundigen over beleid, interacties en behandeldoelen.
- Werkt volgens regionale en landelijke afspraken, en draagt bij aan kwaliteit en uniformiteit van trombosezorg.
- Superviseert in veel organisaties doseeradviseurs of andere professionals die binnen kaders doseeradviezen voorbereiden.
Kernactiviteiten en dagelijkse praktijk
- Start van de dag met het beoordelen van lijsten met INR uitslagen en signalen uit het patiëntdossier.
- Per patiënt een beslissing nemen over dosering en datum van de volgende controle, met onderbouwing in het dossier.
- Telefonisch overleg bij uitzonderingen, bijvoorbeeld bloedingen, valincidenten, koorts, antibiotica, of rondom een operatie.
- Afstemmen met het laboratorium en de prikketen als er uitslagen ontbreken of niet passen bij het klinisch beeld.
- Meedenken over procesverbetering, bijvoorbeeld beslisregels, alarmeringsgrenzen en digitale dossierinzage voor patiënten.
Waar werkt een Doseerarts
De doseerarts werkt vooral binnen een trombosedienst. Dat kan georganiseerd zijn als onderdeel van een ziekenhuis, als onderdeel van een regionaal diagnostisch centrum, of als zelfstandige organisatie. Er bestaan ook aanbieders die sterk digitaal werken, met landelijke dekking of ondersteuning bij zelfmanagement.
Typische samenwerkingen in de keten:
- Huisartsen en praktijkondersteuners, voor aanmelding, beleid en terugkoppeling.
- Medisch specialisten, zoals internisten, cardiologen, chirurgen en specialisten ouderengeneeskunde, vooral rondom ingrepen en complexe patiënten.
- Apothekers, voor medicatiebewaking, interacties, starten en stoppen van middelen.
- Verpleegkundigen, antistollingsconsulenten, physician assistants en doseeradviseurs.
- Laboratoria en prikdiensten, voor afname en betrouwbare INR bepaling.
Wat verdient een Doseerarts
Het salaris hangt af van werkgever en cao. Doseerartsen bij trombosediensten vallen vaak onder de Cao Ziekenhuizen met FWG inschaling. In vacatures komt FWG 65 regelmatig voor. Soms ligt de inschaling hoger, bijvoorbeeld bij extra verantwoordelijkheid of een meer senior rol.
Indicatie bruto maandloon op basis van Cao Ziekenhuizen, fulltime 36 uur, peildatum 1 augustus 2025:
- FWG 65: 4.637 tot 6.987 euro per maand, afhankelijk van periodiek.
- FWG 70: 5.564 tot 8.179 euro per maand, afhankelijk van periodiek.
Naast het basisloon zijn er in veel organisaties extra onderdelen zoals vakantiegeld en een eindejaarsuitkering, en soms toeslagen voor bereikbaarheidsdiensten. Veel doseerarts functies zijn parttime, bijvoorbeeld 16 tot 32 uur, waardoor het feitelijke maandloon naar rato is.
Aantal werkzaam in Nederland
Er is geen openbaar, landelijk register dat het aantal doseerartsen als aparte beroepsgroep publiceert. Wel is duidelijk dat trombosediensten landelijk georganiseerd zijn en dat heel Nederland wordt bediend door een netwerk van trombosediensten. In publieke directories worden tientallen trombosediensten genoemd. De omvang van artsencapaciteit verschilt per organisatie. In een voorbeeldvacature van een trombosedienst wordt genoemd dat daar meerdere artsen in de trombosezorg werken, inclusief een medisch leider.
Wat je wel goed kunt onderbouwen met publieke bronnen:
- Er zijn tientallen trombosediensten actief in Nederland.
- Trombosediensten begeleiden ongeveer 200.000 patiënten per jaar bij dosering van vitamine K antagonisten.
- Het exacte aantal doseerartsen is niet publiek als totaal beschikbaar.
Welke opleiding heeft de Doseerarts gevolgd
- Voortgezet onderwijs: meestal vwo met een profiel dat toegang geeft tot Geneeskunde, vaak Natuur en Gezondheid met natuurkunde of Natuur en Techniek met biologie. Toelating verloopt via een numerus fixus procedure.
- Hoger onderwijs: afgeronde universitaire opleiding Geneeskunde en vervolgens BIG registratie als arts.
Opleidingsniveau
- WO: Geneeskunde.
- BIG geregistreerd arts.
Opleidingstraject en duur
- Vwo: meestal 6 jaar.
- Geneeskunde: 6 jaar totaal, opgebouwd uit 3 jaar bachelor en 3 jaar master.
- Na afronding: BIG registratie als arts, daarna kun je als basisarts werken, bijvoorbeeld als doseerarts.
- Inwerken en bijscholen: organisaties leiden je intern op in lokale protocollen en werkwijzen. Daarnaast is er gerichte scholing in antistollingszorg, onder andere via de FNT Academie, met aanbod dat ook expliciet is bedoeld voor (doseer)artsen.
Het opleidingsniveau van een Doseerarts is
WO.
Enkele wetenswaardigheden over de Doseerarts
- De kern van het vak is risicosturing: je balanceert continu tussen trombosepreventie en bloedingsrisico.
- Vitamine K antagonisten vragen structurele INR monitoring en doseeraanpassing. Dat maakt het werk protocolgedreven, maar met veel uitzonderingen bij complexe patiënten.
- Geneesmiddeleninteracties zijn een dagelijks thema. Starten of stoppen van middelen kan direct invloed hebben op INR en dus op veiligheid.
- De keten is breed. Je werkt niet alleen met patiënten, maar ook intensief met huisartsen, specialisten, apothekers en verpleegkundigen.
- Digitalisering groeit, bijvoorbeeld inzage in doseergegevens via een portaal en beslisondersteuning in doseersoftware. Dat vraagt ook aandacht voor datakwaliteit en heldere communicatie.
- De rol is een logische instapfunctie voor basisartsen die zich willen verdiepen in farmacotherapie, interne geneeskunde, ouderenzorg of ketenzorg, zonder direct in een klinische dienststructuur te zitten.
Extra informatie over de Doseerarts
Andere benamingen:
- Arts trombosedienst.
- Arts trombosezorg.
- Antistollingsarts.
- Medisch leider trombosedienst, dit is meestal een senior rol binnen de trombosedienst.
