Een Vaccinatiearts is een BIG-geregistreerde arts die medische verantwoordelijkheid draagt voor het veilig, zorgvuldig en volgens protocol uitvoeren van vaccinaties. De functie komt vooral voor binnen de publieke gezondheidszorg, bijvoorbeeld bij de GGD, de jeugdgezondheidszorg, reizigersvaccinatiebureaus en tijdelijke vaccinatiecampagnes. In de praktijk wordt de functie ook vaak aangeduid als vaccinatiearts, arts vaccinatievoorziening, basisarts vaccinaties, RVP-arts, reizigersarts of GGD-arts vaccinaties.
De Vaccinatiearts is niet altijd degene die alle prikken zelf zet. Bij grootschalige vaccinatieprogramma’s worden vaccinaties vaak toegediend door verpleegkundigen, doktersassistenten of vaccinatiemedewerkers. De arts is dan vooral verantwoordelijk voor medische indicatiestelling, triage, het beoordelen van complexe situaties, het geven van opdrachten binnen de Wet BIG, het bewaken van protocollen en het handelen bij medische incidenten.
De kern van het werk van een Vaccinatiearts is het beoordelen of iemand veilig en zinvol gevaccineerd kan worden. Daarbij kijkt de arts niet alleen naar het vaccin zelf, maar ook naar de leeftijd, gezondheid, medicatie, zwangerschap, allergieën, eerdere bijwerkingen, immuunstatus, reisbestemming of risicogroep van de persoon die gevaccineerd wordt.
Binnen het Rijksvaccinatieprogramma werkt een Vaccinatiearts vaak in of rond de jeugdgezondheidszorg. De arts beoordeelt kinderen en jongeren bij vragen over vaccinaties, medische voorgeschiedenis, gemiste vaccinaties of twijfel van ouders. Bij jonge kinderen gebeurt dit vaak via het consultatiebureau of de jeugdgezondheidszorg. Bij oudere kinderen en jongeren kunnen vaccinaties ook plaatsvinden op groepslocaties, scholen of GGD-locaties.
De Vaccinatiearts kan betrokken zijn bij vaccinaties tegen onder meer DKTP, BMR, HPV, meningokokken en andere vaccinaties uit het landelijke schema. Bij bijzondere situaties, zoals kinderen met een verminderde afweer, vroeggeboorte, eerdere bijwerkingen of complexe medische voorgeschiedenis, is medische beoordeling extra belangrijk.
Een Vaccinatiearts kan ook werken binnen de reizigersgeneeskunde. In dat geval beoordeelt de arts welke vaccinaties of preventieve maatregelen nodig zijn voor iemand die naar het buitenland reist. Dat hangt af van bestemming, reisduur, type reis, verblijfplaats, eerdere vaccinaties, gezondheidstoestand en geplande activiteiten.
Bij reisvaccinaties gaat het niet alleen om prikken zetten. De Vaccinatiearts geeft ook advies over malaria, rabiës, hepatitis A en B, buiktyfus, gele koorts, dengue, teken, voedselveiligheid, hygiëne, muggenpreventie en medische risico’s bij kwetsbare reizigers. Denk aan zwangeren, jonge kinderen, ouderen, mensen met afweerstoornissen of mensen die langdurig naar tropische gebieden reizen.
Bij tijdelijke of seizoensgebonden vaccinatiecampagnes, zoals coronaprikken of inhaalcampagnes, werkt de Vaccinatiearts vaak in een groter team. Zo’n team kan bestaan uit vaccinatiemedewerkers, verpleegkundigen, doktersassistenten, dagcoördinatoren, administratieve medewerkers, logistieke medewerkers en achterwachtartsen.
De Vaccinatiearts zorgt ervoor dat de campagne medisch verantwoord verloopt. Dat betekent: duidelijke triage-afspraken, goede escalatieroutes, veilig omgaan met vaccins, juist handelen bij incidenten en het beantwoorden van medische vragen van cliënten en medewerkers.
De meeste Vaccinatieartsen werken in de publieke gezondheidszorg of in instellingen die vaccinaties uitvoeren voor grote groepen mensen. De GGD is daarbij de bekendste werkplek, maar zeker niet de enige.
Een Vaccinatiearts bij de GGD valt meestal onder de Cao SGO, omdat veel GGD’en onder samenwerkende gemeentelijke organisaties vallen. De inschaling hangt af van functie-inhoud, ervaring, verantwoordelijkheid en opleidingsniveau. Een basisarts of arts vaccinatievoorziening wordt in vacatures vaak ingedeeld in schaal 11. Een coördinerend arts, profielarts of arts Maatschappij en Gezondheid kan afhankelijk van functiezwaarte hoger worden ingeschaald.
| Functieniveau | Gebruikelijke cao/schaal | Bruto per maand tot 30 juni 2026 | Bruto per maand vanaf 1 juli 2026 | Toelichting |
|---|---|---|---|---|
| Basisarts vaccinaties / arts vaccinatievoorziening | Cao SGO schaal 11 | € 4.465 – € 6.343 | € 4.520 – € 6.422 | Veelvoorkomend bij GGD-vaccinatievoorzieningen en RVP-functies. |
| Ervaren arts / coördinerend arts vaccinatievoorziening | Cao SGO schaal 11 of 12 | € 4.465 – € 7.163 | € 4.520 – € 7.253 | Afhankelijk van coördinatie, medische eindverantwoordelijkheid en regionale functie-inhoud. |
| Profielarts infectieziektebestrijding of jeugdarts met vaccinatieverantwoordelijkheid | Cao SGO schaal 12 of 13 | € 5.303 – € 7.740 | € 5.369 – € 7.837 | Voor artsen met medische vervolgopleiding en bredere publieke-gezondheidsrol. |
| Arts Maatschappij & Gezondheid / senior medisch adviseur vaccinatieprogramma | Cao SGO schaal 13 of 14 | € 5.885 – € 8.474 | € 5.958 – € 8.580 | Voor specialistische, beleidsmatige of leidinggevende functies. |
De bedragen zijn bruto maandbedragen bij een volledig dienstverband van 36 uur. Daarbovenop kan bij GGD’en een individueel keuzebudget gelden. Toeslagen, arbeidsmarkttoelagen, tijdelijke campagnecontracten, zzp-tarieven en inkomsten in commerciële reizigersklinieken kunnen afwijken.
Er bestaat geen afzonderlijk landelijk register waarin “Vaccinatiearts” als zelfstandig beroep wordt geteld. Het is meestal een functie, taakgebied of rol van een basisarts, jeugdarts, arts infectieziektebestrijding, arts Maatschappij & Gezondheid, huisarts, bedrijfsarts of reizigersarts. Daarom is het exacte aantal Vaccinatieartsen in Nederland niet betrouwbaar vast te stellen.
Wel zijn er cijfers over verwante artsengroepen. Die cijfers geven een indruk van de beroepsgroepen waaruit Vaccinatieartsen vaak afkomstig zijn.
| Cijfergroep | Aantal | Wat zegt dit over Vaccinatieartsen? |
|---|---|---|
| BIG-geregistreerde artsen | 82.633 registraties per juni 2026 | Dit is de brede groep artsen in Nederland; slechts een deel werkt met vaccinaties. |
| Profiel infectieziektebestrijding | 189 registraties in 2025 | Deze artsen zijn sterk verwant aan vaccinatiebeleid, uitbraakbestrijding en publieke gezondheid. |
| Profiel jeugdgezondheidszorg | 1.094 registraties in 2025 | Jeugdartsen zijn vaak betrokken bij het Rijksvaccinatieprogramma. |
| Specialisme Maatschappij & Gezondheid | 682 registraties in 2025 | Een deel van deze specialisten werkt met vaccinatieprogramma’s, infectieziektebestrijding of preventiebeleid. |
| Werkzame basisartsen | 24.330 in 2025 | Basisartsen kunnen tijdelijk of structureel werken in vaccinatievoorzieningen, bijvoorbeeld bij campagnes. |
Een voorzichtige conclusie is dat het aantal artsen dat structureel of regelmatig met vaccinaties werkt waarschijnlijk in de honderden tot enkele duizenden ligt, afhankelijk van hoe breed men de functie definieert. Het aantal artsen met vaccinatie als hoofdtaak is veel kleiner dan het totale aantal artsen dat incidenteel vaccineert of vaccinatieadvies geeft.
Voor het beroep Vaccinatiearts is de noodzakelijke basisopleiding Geneeskunde op wo-niveau. Na afronding van de opleiding Geneeskunde kan iemand zich registreren als arts in het BIG-register. Pas dan mag iemand de beschermde titel arts voeren en als arts medische verantwoordelijkheid dragen.
| Stap | Opleidingsniveau | Duur | Uitleg |
|---|---|---|---|
| Vooropleiding richting universiteit | Meestal vwo | Meestal 6 jaar | Geneeskunde is een universitaire opleiding met selectie. Een profiel met bètavakken is doorgaans nodig of sterk aanbevolen. |
| Bachelor Geneeskunde | Wo-bachelor | 3 jaar | Basis in anatomie, fysiologie, pathologie, farmacologie, klinisch redeneren en medische wetenschap. |
| Master Geneeskunde | Wo-master | 3 jaar | Co-schappen, klinische stages en voorbereiding op zelfstandig functioneren als basisarts. |
| BIG-registratie als arts | Wettelijke beroepsregistratie | Na afronding Geneeskunde | Noodzakelijk om als arts te werken en medische verantwoordelijkheid te dragen. |
| Interne scholing vaccineren | Bij- en nascholing | Variabel | Bijvoorbeeld training in vaccinprotocollen, triage, noodprocedures, registratiesystemen en campagneprocessen. |
| Basismodule reizigersadvisering en -immunisatie | Bij- en nascholing voor artsen | Vaak enkele cursusdagen | Voor artsen die reizigers willen adviseren en vaccineren volgens LCR-systematiek. |
| Profielopleiding Jeugdarts of Arts Infectieziektebestrijding | Medische vervolgopleiding, eerste fase M+G | 2 jaar fulltime | Relevant voor artsen die vaccinaties combineren met jeugdgezondheidszorg of infectieziektebestrijding. |
| Tweede fase Arts Maatschappij & Gezondheid | Geneeskundig specialisme | 2 jaar fulltime extra | Leidt op tot specialist Arts Maatschappij & Gezondheid, met meer nadruk op beleid, populatiegezondheid en medisch leiderschap. |
De minimale route om als Vaccinatiearts te kunnen werken is de route tot basisarts: na het vwo duurt de universitaire opleiding Geneeskunde in Nederland in totaal meestal 6 jaar. Daarna volgt BIG-registratie. Een arts kan dan, afhankelijk van werkgever en functie-eisen, starten als basisarts binnen een vaccinatievoorziening.
Wie zich verder wil specialiseren in publieke gezondheid, jeugdgezondheidszorg of infectieziektebestrijding volgt meestal een medische vervolgopleiding. De profielopleiding tot jeugdarts of arts infectieziektebestrijding duurt bij een fulltime dienstverband 2 jaar. Daarna kan nog de tweede fase tot Arts Maatschappij & Gezondheid worden gevolgd, opnieuw 2 jaar. De volledige route tot arts M+G duurt daarmee, na Geneeskunde, ongeveer 4 jaar extra.
Een Vaccinatiearts is niet hetzelfde als een vaccinatiemedewerker. De Vaccinatiemedewerker voert vaak praktische werkzaamheden uit, zoals voorbereiden, vaccineren, registreren en mensen begeleiden op de priklocatie. Een Vaccinatiearts is medisch eindverantwoordelijker en beoordeelt complexere medische situaties.
| Onderdeel | Vaccinatiearts | Vaccinatiemedewerker |
|---|---|---|
| Opleidingsniveau | Wo Geneeskunde, BIG-geregistreerd arts | Afhankelijk van functie: bijvoorbeeld doktersassistent, verpleegkundige, student geneeskunde of getrainde medewerker |
| Rol | Medische beoordeling, triage, protocollen, achterwacht, eindverantwoordelijkheid | Praktische uitvoering van vaccinaties en begeleiding van cliënten |
| Medische beslissingen | Beoordeelt indicaties en contra-indicaties | Werkt volgens instructie en schakelt arts of verpleegkundige in bij twijfel |
| Voorbehouden handelingen | Zelfstandig bevoegd binnen deskundigheidsgebied | Kan onder voorwaarden in opdracht werken, mits bekwaam |
Het opleidingsniveau van een Vaccinatie Arts is WO.
Een goede Vaccinatiearts combineert klinische kennis met publieke gezondheidszorg. De arts moet snel kunnen beoordelen, duidelijk kunnen communiceren en zorgvuldig kunnen werken binnen protocollen.
Andere benamingen voor Vaccinatiearts: