In New York is een grote verpleegkundigenstaking bezig. Op maandag 12 januari 2026 legden volgens de vakbond ongeveer 15.000 verpleegkundigen het werk neer bij 10 grote private ziekenhuizen. Het gaat om ziekenhuizen binnen de netwerken NewYork-Presbyterian, Mount Sinai en Montefiore. De staking valt midden in een zware griepgolf.
Voor Nederlandse verpleegkundigen is dit interessant om te volgen, niet omdat de Verenigde Staten Nederland zijn, maar omdat je hier scherp ziet waar het in de praktijk vaak op vastloopt. Bezetting, rustmomenten, agressie, en de vraag wie het risico draagt als de werkvloer te krap staat.
De vakbond New York State Nurses Association, afgekort NYSNA, kondigde begin januari een 10 dagen stakingsaanzegging aan. De contracten liepen af op 31 december 2025. In de aanzegging stond dat er op 12 januari een staking kan starten als er geen akkoord komt over onder meer veilige bezetting en het behoud van zorgverzekering voor verpleegkundigen.
Op de eerste dag van de staking sloten ook politieke bestuurders aan op de stakingslijnen. Volgens Reuters liep burgemeester Zohran Mamdani mee om steun uit te spreken.
De kernpunten die steeds terugkomen.
Opvallend voor Nederlandse lezers is het onderwerp zorgverzekering. In de Verenigde Staten is de zorgverzekering vaak gekoppeld aan je werkgever. Als er in contractonderhandelingen wordt gesleuteld aan dekking of premie, raakt dat verpleegkundigen direct thuis. NYSNA zegt dat werkgevers weigerden zorgdekking te garanderen.
De ziekenhuizen zeggen dat ze de zorg zoveel mogelijk door laten lopen, onder meer door tijdelijk personeel in te zetten. Mount Sinai meldde dat het meer dan 1.000 gespecialiseerde uitzendkrachten klaar heeft staan. NewYork-Presbyterian gaf aan dat locaties open blijven. Montefiore stelde via een bericht dat de dienstverlening niet wordt geraakt.
Over de kosten lopen de beelden uiteen. Mount Sinai noemde volgens Reuters een bedrag van 1,6 miljard dollar over drie jaar als de voorstellen van de vakbond worden overgenomen. In Amerikaanse berichtgeving wordt ook genoemd dat ziekenhuizen onderdelen van planbare zorg afschalen en extra tijdelijke krachten inzetten.
Gouverneur Kathy Hochul kondigde op 9 januari 2026 een disaster emergency af vanwege verwachte personeelstekorten door de staking, met als extra druk een hoog aantal griepgevallen en griepgerelateerde opnames. In de maatregel wordt ruimte gemaakt om tijdelijk personeel van buiten de staat, en onder voorwaarden ook uit andere landen, in te zetten zonder de normale registratiebelemmeringen. De maatregel loopt tot 8 februari 2026.
Voor verpleegkundigen in Nederland is dit een herkenbaar thema, maar in een extreem jasje. Een overheid die regels rond inzet en bevoegdheden tijdelijk oprekt om roosters gevuld te krijgen, dat is een scenario dat je zelden zo expliciet op papier ziet.
Bij grote zorgstakingen verschuift de focus bijna altijd naar spoedzorg, IC, verloskunde en oncologie. Planbare zorg wordt eerder uitgesteld en doorstroom kan stroever worden. In Amerikaanse berichtgeving wordt genoemd dat ziekenhuizen zich voorbereidden door zorg af te schalen en tijdelijk personeel in te zetten.
Voor verpleegkundigen is dat een ingewikkelde spagaat. Je staakt vaak juist uit zorg voor patiëntveiligheid, maar je weet ook dat elke dag met minder vaste teams risico op ruis en overdrachtsfouten geeft.
Afbeelding credits: @nycnursesonstrike
