Mbo, hbo, post-hbo, een CZO-diploma: in de zorg kom je allerlei opleidingsnamen tegen. Het NLQF helpt om daar meer overzicht in te krijgen. Het maakt het niveau van opleidingen beter vergelijkbaar en helpt je bij het zoeken naar een baan, het kiezen van scholing en het zichtbaar maken van je ontwikkeling.
Wat is het NLQF?
NLQF staat voor Netherlands Qualification Framework, het Nederlands kwalificatieraamwerk. Het beschrijft het niveau van wat je na een opleiding weet, begrijpt en kunt. Dat noemen we de leeruitkomsten.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar de kennis die je hebt, hoe je die toepast, welke problemen je kunt oplossen en hoeveel zelfstandigheid en verantwoordelijkheid de kwalificatie vraagt. Het raamwerk heeft acht niveaus en een instroomniveau. Voor vwo bestaat daarnaast de aanduiding 4+.
Het cijfer hoort bij het niveau van een kwalificatie. Het is geen rapportcijfer voor jou als persoon. NLQF 6 betekent dus niet dat je met een magere voldoende door je opleiding bent gekomen.
Waarom is het ontwikkeld?
Opleidingsnamen vertellen niet altijd duidelijk wat iemand na afloop kan. Zeker bij beroepsopleidingen, vervolgopleidingen en private trainingen is vergelijken lastig. Een vertrouwde naam als mbo of hbo geeft bovendien niet altijd het hele beeld van iemands verdere scholing.
Het NLQF biedt een gezamenlijke taal om het niveau van die kwalificaties te beschrijven. Daardoor kunnen werknemers, werkgevers en opleiders makkelijker praten over passende functies en verdere ontwikkeling. Het is gekoppeld aan het Europese kwalificatieraamwerk, het EQF, waardoor opleidingsniveaus ook internationaal beter te vergelijken zijn. Die vergelijking geeft op zichzelf geen automatische erkenning van een buitenlands diploma.
Het raamwerk ondersteunt zo een leven lang ontwikkelen: ook wat je na je eerste diploma leert, kan beter zichtbaar worden.
De niveaus in één overzicht
Deze tabel laat zien hoe bekende Nederlandse opleidingen in het raamwerk zijn ingedeeld. Opleidingen op hetzelfde niveau kunnen inhoudelijk heel verschillend zijn.
| NLQF | Voorbeelden |
|---|---|
| 1 | Mbo niveau 1 (entree) en vmbo basisberoepsgerichte leerweg |
| 2 | Mbo niveau 2 en vmbo kaderberoepsgerichte, gemengde of theoretische leerweg |
| 3 | Mbo niveau 3 |
| 4 | Mbo niveau 4 en havo |
| 4+ | Vwo |
| 5 | Associate degree |
| 6 | Bachelor, zowel hbo als wo |
| 7 | Master, zowel hbo als wo |
| 8 | PhD, EngD en de afgeronde Nederlandse opleiding tot medisch specialist |
Wat betekent dat voor zorgopleidingen?
Juist in de zorg is de afgeronde vervolgopleiding belangrijk. Iemand kan beginnen met mbo-Verpleegkunde en daarna een gespecialiseerde opleiding volgen die op een hoger NLQF-niveau is ingeschaald.
| Afgeronde opleiding of kwalificatie | NLQF | Zo lees je dit |
|---|---|---|
| Helpende Zorg en Welzijn | 2 | Een beroepsopleiding op mbo-niveau 2. |
| Verzorgende IG | 3 | Een beroepsopleiding op mbo-niveau 3. |
| Mbo-Verpleegkundige | 4 | De afgeronde mbo-opleiding Verpleegkunde. |
| Volledige CZO-kwalificatie intensivecareverpleegkundige | 6 | Het niveau van de specialistische vervolgkwalificatie, ongeacht of de eerdere verpleegkundige basisroute mbo of hbo was. |
| Master Advanced Nursing Practice | 7 | De masteropleiding op de route naar verpleegkundig specialist. |
| Afgeronde opleiding tot medisch specialist, bijvoorbeeld longarts | 8 | De specialistische eindkwalificatie. Een afzonderlijke promotie is hiervoor geen voorwaarde. |
De mbo-opleidingen zijn onder meer beschreven in het opleidingsoverzicht van VGN. Bekijk voor de vervolgopleidingen het CZO-overzicht en de opleidingsinformatie van V&VN.
Een belangrijke nuance: de IC-kwalificatie op NLQF 6 levert op zichzelf geen hbo-bachelordiploma op. Het niveau van de leeruitkomsten is vergelijkbaar; de opleidingsroute, inhoud en diplomagraad blijven verschillend. Ook een losse module uit een opleiding krijgt niet automatisch het niveau van de volledige kwalificatie. Controleer daarom altijd welke opleiding precies is ingeschaald.
Waarom gebruiken we het op Zorgjob?
Op Zorgjob gebruiken we NLQF bij het opleidingsfilter voor vacatures en bij het minimale opleidingsniveau in de beroepengids. Daarmee willen we je meer houvast geven dan een algemene aanduiding als mbo, hbo of wo.
Dat helpt bijvoorbeeld wanneer je na je verpleegkundige basisopleiding een specialistisch diploma hebt behaald. Alleen de naam van je eerste opleiding vertelt dan niet alles over je verdere kwalificaties. Met NLQF kunnen we het niveau van een passende afgeronde opleidingsroute duidelijker laten zien.
Een minimum bij een beroepsprofiel helpt je oriënteren. Een brede functietitel kan meerdere opleidingsroutes omvatten en een werkgever kan aanvullende eisen stellen. De volledige vacaturetekst blijft daarom belangrijk: daarin lees je welke richting, specialisatie, registratie en ervaring voor die baan nodig zijn.
Bekijk het bijvoorbeeld bij IC-verpleegkundige in de beroepengids, of gebruik het opleidingsfilter in het vacatureoverzicht.
Hoe lees je ‘minimaal NLQF 6’?
Je leest dit als een verwijzing naar het niveau van de gevraagde of bij het beroepsprofiel passende kwalificatie. Daarna kijk je naar de inhoud: welke opleiding wordt bedoeld en welke aanvullende voorwaarden gelden?
Een bachelor Fysiotherapie en een volledige IC-kwalificatie kunnen allebei op niveau 6 staan. Toch bereiden ze je voor op verschillende beroepen. Alleen hetzelfde cijfer hebben is dus onvoldoende om te bepalen of je aan alle functie-eisen voldoet.
Ontbreekt een niveau? Trek daaruit niet de conclusie dat een opleiding overbodig is. De eis kan in de vacaturetekst staan, meerdere routes kunnen mogelijk zijn of het niveau is nog niet duidelijk vastgelegd.
Wat kun je er praktisch mee?
| Jouw situatie | Zo helpt het NLQF |
|---|---|
| Je zoekt een andere baan. | Gebruik het niveau om je zoekopdracht te richten. Vergelijk daarna de gevraagde opleiding, registraties en werkzaamheden met jouw achtergrond. |
| Je werkt je cv bij. | Noem de volledige opleidingsnaam, opleider en het behaalde diploma. Voeg het officiële NLQF-niveau toe als dat voor die kwalificatie is vastgesteld. |
| Je wilt je verder ontwikkelen. | Bespreek met je leidinggevende welke kwalificatie aansluit bij je volgende functie. Vergelijk zowel het niveau als de inhoud, toelating en praktijkopleiding. |
| Je vergelijkt een buitenlandse opleiding. | Gebruik het EQF als hulpmiddel om het niveau te duiden. Onderzoek daarnaast welke diploma-erkenning en beroepsregistratie nodig zijn. |
Controleer de opleiding, houd het hele plaatje in beeld
Zoek bij twijfel de exacte opleidingsnaam op in de NLQF-database. Kijk ook naar de opleider, de precieze kwalificatie en of je de volledige opleiding hebt afgerond. Erkende mbo- en hogeronderwijsopleidingen zijn generiek ingeschaald; voor private opleidingen kun je de officiële inschaling controleren in het NLQF-register. Een commerciële term als ‘hbo-niveau’ bewijst op zichzelf geen officiële inschaling.
Houd het opleidingsniveau apart van beroepsregistratie en bekwaamheid. Voor beroepen waarvoor dat geldt, blijven bijvoorbeeld BIG-registratie en registratie als specialist nodig. Bekijk voor registratievragen de informatie van het BIG-register.
Een NLQF-niveau levert ook niet automatisch een bepaalde FWG- of salarisschaal op. Daarvoor is de indeling van je functie van belang. FBZ legt uit hoe functiewaardering werkt.
Goede zorg vraagt ook ervaring, aandacht, samenwerking en het vermogen om te blijven leren. Gebruik het NLQF om je opleiding en volgende stap beter te begrijpen. Wat jij dagelijks voor patiënten, cliënten en collega’s betekent, past niet in één cijfer.
