ANIOS Infectieziektebestrijding

Een ANIOS is een arts niet in opleiding tot specialist (basisarts) die werkervaring opdoet in een bepaald werkveld. Bij infectiebestrijding (meestal: infectieziektebestrijding, afgekort IZB) draait het om het voorkomen, signaleren en beheersen van besmettelijke ziekten op populatieniveau. In plaats van één patiënt centraal te zetten, werkt de ANIOS IZB vooral aan het beschermen van groepen mensen (bijvoorbeeld gezinnen, schoolklassen, zorginstellingen, regio’s).

In Nederland gebeurt infectieziektebestrijding grotendeels regionaal via de GGD, in samenwerking met onder andere huisartsen, ziekenhuizen, laboratoria en het RIVM. Een ANIOS IZB ondersteunt en voert (onder supervisie van ervaren artsen) medische en publieke-gezondheidstaken uit, vaak in een dynamische context met meldingen, uitbraken en maatschappelijke onrust.

De taken van een ANIOS Infectieziektebestrijding zijn onder meer:

De werkzaamheden verschillen per GGD en per team, maar bestaan doorgaans uit een combinatie van medische duiding, coördinatie en communicatie. Je krijgt te maken met uiteenlopende ziektebeelden (van mazelen en hepatitis tot Legionella, vogelgriep of nieuwe opkomende infecties) én met situaties waarin snelle besluitvorming nodig is.

• Meldingen beoordelen en opvolgen (meldingsplichtige infectieziekten): risico-inschatting maken, benodigde maatregelen bepalen, afstemming met betrokken professionals en instanties.
• Bron- en contactonderzoek: uitzoeken waar besmetting kan zijn ontstaan, wie risico heeft gelopen, en welke adviezen/maatregelen passend zijn.
• Uitbraakmanagement: meewerken aan de aanpak van clusters en uitbraken (bijvoorbeeld in kinderopvang, scholen, verpleeghuizen, asielopvang), inclusief het opzetten van voorlichtingsacties en praktische instructies.
• Adviseren van burgers en professionals (zoals huisartsen, scholen, zorginstellingen, gemeenten) over preventie, isolatie/quarantaine, hygiëne en vaccinaties.
• Samenwerken met ketenpartners: GGD-verpleegkundigen, deskundigen infectiepreventie, epidemiologen, beleidsadviseurs, laboratoria, ziekenhuizen en het RIVM.
• Projecten, beleid en kwaliteitswerk: meeschrijven aan protocollen, bijdragen aan regionale overleggen, evaluaties en verbetertrajecten.
• Vaak gekoppeld werkterrein: in meerdere regio’s is infectieziektebestrijding gekoppeld aan seksuele gezondheid/soa-zorg, en soms ook aan reizigersadvisering of (kennismaking met) tuberculosebestrijding.

Waar werkt een ANIOS Infectieziektebestrijding

• GGD’en (regionale publieke gezondheidsdienst) – dit is de meest voorkomende werkplek voor IZB-functies.
• Landelijke en kennisorganisaties (bijvoorbeeld rond surveillance, richtlijnen, crisisstructuren), vaak in samenwerking met het RIVM.
• Incidenteel: functies in of nabij ziekenhuizen (bijv. infectiepreventie/kwaliteit) of projecten met veiligheidsregio’s en gemeenten.

Het werk vindt vaak grotendeels plaats tijdens kantooruren, maar veel organisaties kennen ook piket-/achterwachtdiensten bij (dreigende) uitbraken of urgente meldingen.

Wat verdient een ANIOS Infectieziektebestrijding

Als een (basisarts-/ANIOS-)functie is ondergebracht onder de Cao Ziekenhuizen, wordt de beloning vaak gekoppeld aan een FWG-functiegroep (functiewaardering). In vacatures voor ANIOS-functies in ziekenhuizen komt regelmatig FWG 65 terug; zwaardere of meer coördinerende artsrollen kunnen soms hoger uitkomen (bijv. FWG 70).

Indicatie op basis van de NVZ-salaristabel per 1 augustus 2025 (bruto per maand):

• FWG 65: € 4.637 (laagste trede) tot € 6.987 (hoogste trede). Dit is de bandbreedte waarin veel ziekenhuis-ANIOS/basisarts-functies worden ingeschaald.
• FWG 70: € 5.564 (laagste trede) tot € 8.179 (hoogste trede), afhankelijk van functiezwaarte en relevante werkervaring.

Naast het basissalaris gelden in de praktijk vaak cao-afspraken over vakantiegeld, eindejaarsuitkering en eventuele onregelmatigheidstoeslagen (bij avond/nacht/weekend). De exacte opbouw verschilt per werkgever en rooster.

Let op: niet elke arts(assistent)functie in het ziekenhuis valt onder FWG; sommige artsfuncties worden onder de AMS-regeling ingeschaald. In dat geval gelden andere salaristabellen.

Aantal werkzaam in Nederland

Voor ANIOS-functies bestaat geen apart landelijk register, waardoor een exact aantal “ANIOS infectiebestrijding” niet publiek eenduidig te geven is. Wel zijn er wél landelijke ramingen en registraties voor de artsen die in dit domein werkzaam zijn of in opleiding zijn (profiel/specialisme).

• In een landelijke raming (peildatum 1-1-2021) wordt voor werkzame artsen in het domein infectieziektebestrijding onder meer genoemd: 100 werkzame artsen Arts M+G / Infectieziektebestrijding en 30 werkzame Arts Infectieziektebestrijding KNMG.
• In diezelfde raming staan ook aantallen aios (in opleiding) vermeld, wat context geeft over instroom en opleidingscapaciteit.

Praktisch betekent dit: de “vaste kern” aan (geregistreerde) IZB-artsen is relatief klein, en ANIOS-plekken zijn vaak onderdeel van een bredere arbeidsmarkt- en opleidingsketen rondom publieke gezondheid.

Welke opleiding heeft de ANIOS Infectieziektebestrijding gevolgd

In de praktijk vragen werkgevers voor een ANIOS infectiebestrijding minimaal:

• Afgeronde opleiding Geneeskunde (basisarts), en doorgaans de mogelijkheid om als arts te werken (BIG-registratie is gebruikelijk vereist).
• Affiniteit met publieke gezondheid, infectieziekten, epidemiologie en crisis-/incidentenaanpak.
• Communicatieve vaardigheden: je moet complexe risico-informatie helder kunnen uitleggen aan professionals én publiek.

Hoe lang duurt de opleiding tot ANIOS Infectieziektebestrijding

1) Vooropleiding richting Geneeskunde

• VWO: doorgaans 6 jaar (meest gebruikelijke route richting Geneeskunde).
• Alternatieve routes (bijv. via hbo-propedeuse/instroomroutes) bestaan, maar verschillen per universiteit en selectieprocedure.

2) Universitaire opleiding Geneeskunde

• Bachelor Geneeskunde: 3 jaar.
• Master Geneeskunde: 3 jaar (incl. coschappen/klinische stages).
• Totaal Geneeskunde: meestal 6 jaar.

3) Starten als ANIOS IZB

Na afstuderen kun je direct starten als ANIOS. Veel artsen gebruiken deze functie ook als oriëntatie richting een vervolgopleiding binnen de sociale geneeskunde, zoals het profiel infectieziektebestrijding.

Het opleidingsniveau van een ANIOS Infectieziektebestrijding is WO.

Enkele wetenswaardigheden over de ANIOS Infectieziektebestrijding

Andere benamingen

• ANIOS IZB (afkorting van infectieziektebestrijding)
• Basisarts infectieziektebestrijding
• (Junior) arts publieke gezondheid – infectieziekten
• Arts infectieziektebestrijding (let op: kan ook de profielarts-titel bedoelen)

Let op het onderscheid met ziekenhuisfuncties zoals ANIOS Infectieziekten of ANIOS Infectiologie: dat zijn doorgaans klinische functies met individuele patiëntenzorg als kern, terwijl IZB primair publieke gezondheid en populatie-aanpak betreft.