Verpleegkundigen en verzorgenden voelen zich in 2025 nog steeds veerkrachtig in hun werk, ondanks hoge werkdruk en voortdurende veranderingen. Dat blijkt uit de derde peiling van het Nivel Panel Verpleging en Verzorging. De gemiddelde veerkrachtscore ligt rond 3,85 op een schaal van 1 tot 5 en is vergelijkbaar met eerdere metingen. Factoren die samenhangen met meer veerkracht zijn zeggenschap over het dagelijkse werk, je gesteund voelen door je leidinggevende, beroepstrots en een teamcultuur die patiëntveiligheid ondersteunt.
In het voorjaar van 2025 vulden 621 zorgprofessionals een vragenlijst in over veerkracht, zeggenschap, leiderschap, beroepstrots en aspecten van teamcultuur rond patiëntveiligheid. Het ging om deelnemers aan het Nivel Panel Verpleging en Verzorging en een kleine groep via een open link op LinkedIn. De meeste respondenten werken in de directe cliëntenzorg. De analyses zijn verkennend en richten zich op samenhang tussen factoren en veerkracht.
De groep respondenten bestond vooral uit verpleegkundigen en verzorgenden. Een deel werkt in de wijkverpleging, intramurale ouderenzorg en ziekenhuizen. De steekproef is relatief ervaren en relatief ouder.
De veerkracht is in 2025 onveranderd hoog ten opzichte van eerdere peilingen. De gemiddelde score ligt rond 3,85 op een schaal van 1 tot 5. In de rapportage wordt beschreven dat zorgprofessionals vooral hoog scoren op leren van fouten en het verbeteren van de manier van werken.
Er zijn enkele verschillen zichtbaar tussen contractomvang en ervaren veerkracht. Zorgprofessionals met een contract van 32 uur of meer voelen zich veerkrachtiger dan collega’s met een kleiner contract. Er zijn geen verschillen gevonden op basis van het aantal jaren werkervaring. De respondenten hebben gemiddeld veel werkervaring, dat kan meespelen in het beperkte verschil op dat punt.
Het onderzoek laat zien dat veerkracht hoger is bij zorgprofessionals die zeggenschap ervaren over hun dagelijkse werk en bij wie leiderschap en steun in de relatie met de leidinggevende beter wordt ervaren. Het gaat hier om samenhang, niet om een bewezen oorzaak.
De meeste respondenten voelen zich gerespecteerd als professional door hun leidinggevende, en een deel ervaart steun en toegankelijkheid. Tegelijk is er ruimte voor verbetering in het creëren van een open en lerende teamsfeer.
Veel verpleegkundigen en verzorgenden zijn trots op hun werk. In de analyses hangt meer beroepstrots samen met meer veerkracht. Dit is relevant omdat beroepstrots ook kan werken als buffer in perioden met hoge druk, mits de basisvoorwaarden op orde zijn, zoals steun, veiligheid en ruimte om te verbeteren.
De peiling laat zien dat onderdelen van teamcultuur gericht op patiëntveiligheid samenhangen met veerkracht. Teams waarin je je vrij voelt om risico’s te bespreken en waarin fouten worden gebruikt om te leren, gaan samen met meer veerkracht. Een crisissfeer in het team hangt juist samen met minder veerkracht. Ook het gevoel dat dezelfde patiëntveiligheidsproblemen blijven terugkomen hangt samen met minder veerkracht.
De uitkomsten geven een dubbel beeld. Veel verpleegkundigen blijven overeind en zijn gericht op verbeteren. Tegelijk is steun vragen bij leidinggevenden niet voor iedereen vanzelfsprekend. Ook is de stap naar echte invloed op beleid nog beperkt. In de praktijk betekent dit dat veerkracht niet alleen een persoonlijke eigenschap is, maar ook sterk samenhangt met hoe je team en organisatie zijn ingericht.
Deze acties sluiten aan bij de factoren die in de peiling samenhangen met veerkracht, zeggenschap en patiëntveiligheid.
De peiling wijst op het belang van zichtbaar en toegankelijk leiderschap, steun ervaren, en een open lerende teamsfeer. Vooral de stap om steun te vragen lijkt bij een deel van de verpleegkundigen nog een drempel te hebben. Leidinggevenden kunnen die drempel verlagen door voorspelbaar aanwezig te zijn en door steun actief aan te bieden, zeker na incidenten of bij hoge druk.
Het Nivel adviseert om initiatieven rond zeggenschap voort te zetten en beter te verankeren in de dagelijkse praktijk. In de rapportage wordt ook verwezen naar landelijke ontwikkelingen rond zeggenschap, waaronder de Wet Zeggenschap in de Zorg die sinds 2023 van kracht is, en aandacht van toezicht voor dit thema. Voor organisaties ligt de kern in structureel monitoren en gericht investeren in een sociaal veilige werkomgeving met focus op patiëntveiligheid.
De vragenlijst is uitgezet onder 2244 panelleden en daarnaast gedeeld via een open link op LinkedIn. In totaal reageerden 621 mensen. Veerkracht is gemeten met negen items uit een internationale schaal voor veerkracht van werknemers. Teamcultuur rond patiëntveiligheid is gemeten met items uit een vragenlijst die in ziekenhuizen wordt gebruikt voor patiëntveiligheidscultuur. De onderzoekers vergeleken veerkracht over de jaren en onderzochten met statistische modellen welke factoren samenhangen met veerkracht.
Veerkracht onveranderd hoog onder verpleegkundigen en verzorgenden, Nivel, 2025.
