Een jeugdverpleegkundige is een hbo opgeleide verpleegkundige die zich richt op de gezondheid, veiligheid en ontwikkeling van kinderen en jongeren. De jeugdverpleegkundige werkt binnen de jeugdgezondheidszorg, meestal afgekort tot JGZ.
De jeugdverpleegkundige begeleidt kinderen vanaf de zwangerschap tot 18 jaar. Sommige organisaties bieden ondersteuning tot 23 jaar. De verpleegkundige werkt niet alleen met het kind, maar ook met ouders, verzorgers, scholen en andere professionals rondom het gezin.
De jeugdverpleegkundige houdt zich vooral bezig met preventie. Het doel is om gezondheidsproblemen, ontwikkelingsachterstanden, opvoedproblemen en onveilige situaties vroeg te herkennen. Hierdoor kan ondersteuning beginnen voordat problemen groter worden.
Het vakgebied hoort bij de publieke gezondheidszorg. Jeugdgezondheidszorg is daarom niet hetzelfde als jeugdzorg, ziekenhuiszorg of huisartsenzorg. De jeugdverpleegkundige behandelt meestal geen zieke kinderen, maar volgt de ontwikkeling van alle kinderen in een wijk, gemeente of regio.
Een jeugdverpleegkundige combineert verpleegkundige kennis met kennis over opvoeding, ontwikkeling, preventie, leefstijl en sociale omstandigheden. Tijdens gesprekken en onderzoeken kijkt de jeugdverpleegkundige naar het kind en naar de omgeving waarin het opgroeit.
De belangrijkste werkzaamheden zijn.
De inhoud van het werk verschilt per leeftijdsgroep. Sommige jeugdverpleegkundigen werken uitsluitend met kinderen van 0 tot 4 jaar. Anderen richten zich op kinderen van 4 tot 18 jaar. Steeds meer JGZ organisaties werken met doorgaande teams voor 0 tot 18 jaar.
De jeugdgezondheidszorg kan al tijdens de zwangerschap beginnen. Een jeugdverpleegkundige kan een prenataal huisbezoek uitvoeren wanneer er zorgen bestaan over de omstandigheden waarin het kind geboren wordt.
Tijdens zo’n huisbezoek bespreekt de jeugdverpleegkundige bijvoorbeeld.
De jeugdverpleegkundige werkt hierbij vaak samen met een verloskundige, huisarts, kraamzorg, sociaal wijkteam en andere hulpverleners.
Bij baby’s, peuters en kleuters ligt veel nadruk op groei, voeding, motoriek, hechting, slapen, spraak en de eerste opvoedingsvragen. Veel contacten vinden plaats op het consultatiebureau of bij het gezin thuis.
De jeugdverpleegkundige bespreekt onder meer.
De jeugdverpleegkundige voert zelfstandig gesprekken en onderzoeken uit. Medische afwijkingen of ingewikkelde ontwikkelingsvragen worden besproken met de jeugdarts of verpleegkundig specialist.
Vanaf de basisschoolleeftijd verschuift de aandacht. Lichamelijke groei blijft belangrijk, maar gedrag, leren, leefstijl en sociaal functioneren krijgen meer nadruk.
De jeugdverpleegkundige kijkt bijvoorbeeld naar.
Een jeugdverpleegkundige kan ouders kortdurend begeleiden. Wanneer meer onderzoek of behandeling nodig is, wordt passende hulp betrokken.
Bij jongeren gaat veel aandacht naar mentale gezondheid, zelfstandigheid, leefstijl, relaties en deelname aan onderwijs. De jeugdverpleegkundige probeert een veilige gesprekssituatie te creëren waarin een jongere gevoelige onderwerpen kan bespreken.
Veelvoorkomende onderwerpen zijn.
Bij ernstige psychische of sociale problemen verwijst of begeleidt de jeugdverpleegkundige de jongere naar passende zorg. Dat gebeurt volgens lokale afspraken en zo nodig in overleg met de jeugdarts.
Een consult begint meestal met vragen van het kind, de jongere of de ouders. Daarna verzamelt de jeugdverpleegkundige informatie over gezondheid, ontwikkeling, opvoeding, leefstijl en thuissituatie.
Afhankelijk van de leeftijd en hulpvraag kan een consult bestaan uit.
Niet ieder kind krijgt precies dezelfde hoeveelheid zorg. Een gezin zonder bijzondere vragen heeft meestal voldoende aan de vaste contactmomenten. Een gezin met extra zorgen kan vaker of langer contact krijgen. Deze aanpak wordt zorg op maat genoemd.
Huisbezoeken vormen een belangrijk onderdeel van het werk. Bij een huisbezoek ziet de jeugdverpleegkundige de leefomgeving van het kind. Dat kan informatie geven die tijdens een gesprek op het consultatiebureau of op school niet zichtbaar wordt.
Een huisbezoek kan plaatsvinden.
De jeugdverpleegkundige komt als professional in de persoonlijke omgeving van een gezin. Respect, luisteren en aansluiten bij culturele en persoonlijke verschillen zijn daarom belangrijk.
De jeugdgezondheidszorg voert een groot deel van het Rijksvaccinatieprogramma uit. Jeugdverpleegkundigen geven vaccinaties aan baby’s, kinderen en jongeren. Dit gebeurt tijdens individuele consulten of tijdens grotere vaccinatiemomenten.
De jeugdverpleegkundige controleert vooraf of vaccinatie verantwoord is. Ook geeft deze uitleg over de werking, mogelijke bijwerkingen en vervolgvaccinaties. Voor het uitvoeren van een injectie moet de verpleegkundige bevoegd en bekwaam zijn en werken volgens de geldende protocollen.
De jeugdverpleegkundige krijgt regelmatig te maken met vragen, twijfel of weerstand rond vaccinaties. Goed luisteren en betrouwbare informatie geven zijn daarom vaste onderdelen van het werk.
Een jeugdverpleegkundige ziet veel kinderen en gezinnen gedurende meerdere jaren. Hierdoor kan deze veranderingen in gedrag, groei, verzorging of gezinsomstandigheden opmerken.
Signalen kunnen zijn.
De jeugdverpleegkundige trekt niet op basis van één signaal direct een conclusie. De professional verzamelt informatie, bespreekt zorgen, overlegt met deskundigen en volgt de stappen van de meldcode. De veiligheid van het kind staat daarbij voorop.
Jeugdverpleegkundigen werken voornamelijk bij organisaties die jeugdgezondheidszorg uitvoeren. De gemeente is verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van deze zorg, maar kan de uitvoering bij verschillende organisaties onderbrengen.
Mogelijke werkgevers en werkplekken zijn.
De jeugdverpleegkundige werkt daardoor niet de hele dag op één vaste plek. Spreekuren, huisbezoeken, schoolbezoeken, overleg en administratie wisselen elkaar af.
De jeugdverpleegkundige werkt binnen een JGZ team meestal direct samen met.
Daarnaast werkt de jeugdverpleegkundige regelmatig samen met.
Informatie wordt alleen gedeeld wanneer daar een geldige grondslag voor bestaat. Vaak is toestemming van ouders of de jongere nodig. Bij ernstige zorgen over veiligheid kunnen andere regels gelden.
De jeugdverpleegkundige kijkt vooral vanuit verpleegkunde, preventie, opvoeding, leefstijl en de dagelijkse omgeving van het kind. De jeugdarts heeft een medische opleiding en beoordeelt medische afwijkingen, ingewikkelde ontwikkelingsproblemen en sociaal medische vraagstukken.
Een jeugdarts kan medische diagnoses stellen en naar een medisch specialist verwijzen. Een jeugdverpleegkundige kan problemen signaleren, een verpleegkundige beoordeling maken, kortdurende ondersteuning geven en passende hulp betrekken. De precieze taakverdeling verschilt per organisatie.
Een kinderverpleegkundige verzorgt en begeleidt voornamelijk zieke kinderen. Deze verpleegkundige werkt vaak in een ziekenhuis, op een kinderafdeling, polikliniek of binnen medische kindzorg thuis.
Een jeugdverpleegkundige werkt vooral met gezonde kinderen en met kinderen bij wie een probleem mogelijk begint. De aandacht ligt op preventie, groei, ontwikkeling, opvoeding, leefstijl en veiligheid. Jeugdverpleegkundige en kinderverpleegkundige zijn daarom geen synoniemen.
Een jeugdzorgwerker biedt hulp aan kinderen en gezinnen bij opvoedingsproblemen, gedragsproblemen, onveiligheid of andere complexe situaties. Deze professional heeft meestal een opleiding in sociaal werk of pedagogiek en kan geregistreerd zijn bij het Kwaliteitsregister Jeugd.
Een jeugdverpleegkundige is verpleegkundig opgeleid, staat doorgaans in het BIG register en werkt vanuit publieke gezondheid en preventie. Beide professionals kunnen met hetzelfde gezin werken, maar hebben een ander deskundigheidsgebied.
Een jeugdverpleegkundige verdient in 2026 meestal ongeveer € 3.570 tot € 5.350 bruto per maand bij een voltijds dienstverband. Bij GGD organisaties is een voltijdse werkweek vaak 36 uur.
Veel functies vallen in salarisschaal 9. Actuele vacatures laten bijvoorbeeld de volgende bedragen zien.
Het salaris hangt af van.
Naast het salaris ontvangen medewerkers bij gemeenten en GGD organisaties vaak een individueel keuzebudget. Bij de cao Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties bedraagt dit doorgaans 17,05 procent van het salaris. Dit budget kan worden gebruikt voor extra inkomen, verlof, opleiding of andere doelen.
Bij een schaal van € 3.568 tot € 5.096 op basis van 36 uur bedraagt het salaris ongeveer.
Deze bedragen zijn exclusief het individueel keuzebudget, reiskostenvergoeding en andere arbeidsvoorwaarden.
Er bestaat geen actueel en openbaar landelijk register waarin jeugdverpleegkundigen apart worden geteld. Een exact aantal kan daarom niet betrouwbaar worden genoemd.
De oorzaak is dat jeugdverpleegkundige geen afzonderlijk BIG beroep of wettelijk erkend verpleegkundig specialisme is. In het BIG register staan jeugdverpleegkundigen tussen alle verpleegkundigen. Per 1 augustus 2026 stonden ruim 231.000 verpleegkundigen in het BIG register, maar daaruit is niet af te leiden hoeveel van hen als jeugdverpleegkundige werken.
Ook CBS en AZW publiceren meestal cijfers over alle GGD medewerkers, alle verpleegkundigen of de gehele jeugdzorg. Deze groepen zijn veel breder dan alleen jeugdverpleegkundigen.
Wel is duidelijk dat het om enkele duizenden professionals gaat. GGD Gelderland Midden heeft bijvoorbeeld ruim 100 jeugdverpleegkundigen binnen één regionale JGZ afdeling. Nederland telt daarnaast meerdere grote GGD regio’s en zelfstandige JGZ organisaties.
De betrouwbaarste formulering voor deze beroepengids is daarom. In Nederland werken enkele duizenden jeugdverpleegkundigen. Een exact actueel landelijk aantal is niet beschikbaar.
De arbeidsmarkt is gunstig voor hbo verpleegkundigen met interesse in preventie en jeugd. JGZ organisaties hebben regelmatig vacatures voor jeugdverpleegkundigen. Sommige werkgevers zoeken ervaren professionals, terwijl andere organisaties hbo verpleegkundigen aannemen en intern opleiden.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd constateerde eerder dat JGZ organisaties door personeelstekorten en beperkte financiering niet altijd alle taken kunnen uitvoeren. De vraag naar gekwalificeerde professionals blijft daardoor groot.
De beste kansen hebben verpleegkundigen met.
Een jeugdverpleegkundige werkt voornamelijk overdag en op werkdagen. Nacht en weekenddiensten komen veel minder voor dan in een ziekenhuis of verpleeghuis.
Soms zijn er avonduren voor ouderbijeenkomsten, vaccinatiecampagnes of contact met jongeren. De precieze werktijden hangen af van de werkgever en doelgroep.
Parttime werken is gebruikelijk. Vacatures bieden vaak contracten van 24 tot 36 uur per week.
De gebruikelijke opleidingsroute begint met de bacheloropleiding hbo Verpleegkunde, ook bekend als hbo v. Dit is een opleiding van 240 studiepunten op hbo bachelorniveau.
Na het behalen van het diploma kan de afgestudeerde zich als verpleegkundige in het BIG register inschrijven. Daarna kan deze solliciteren bij een JGZ organisatie en zich verder scholen in jeugdgezondheidszorg.
V&VN beschrijft hbo Verpleegkunde als het passende basisniveau. Een postbacheloropleiding Maatschappij en Gezondheid met het profiel jeugdgezondheidszorg wordt aanbevolen. Niet iedere werkgever verlangt dat deze vervolgopleiding al vóór indiensttreding is afgerond. Veel werkgevers bieden een inwerkprogramma, aanvullende scholing of een opleiding tijdens het dienstverband aan.
Het gebruikelijke opleidingsniveau is hbo bachelor, niveau 6 van het Nederlandse kwalificatieraamwerk. De meest directe opleiding is hbo Verpleegkunde.
Een mbo verpleegkundige kan niet bij iedere organisatie direct als jeugdverpleegkundige starten. Sommige vervolgopleidingen laten een mbo verpleegkundige toe wanneer deze aantoonbaar op hbo niveau werkt. Werkgevers vragen in vacatures echter vrijwel altijd om hbo v en een geldige BIG registratie.
Voor toelating tot de voltijdopleiding hbo Verpleegkunde gelden meestal de volgende vooropleidingen.
Hogescholen kunnen aanvullende voorwaarden of een studiekeuzecheck gebruiken. De precieze toelatingseisen moeten daarom bij de gekozen hogeschool worden gecontroleerd.
De duur van de vooropleiding vóór hbo Verpleegkunde is.
Deze jaren staan los van de opleiding hbo Verpleegkunde.
De voltijdopleiding hbo Verpleegkunde duurt 4 jaar. De opleiding bevat theorie, vaardigheidsonderwijs en stages. Studenten leren onder meer klinisch redeneren, verpleegkundige zorg plannen, preventie uitvoeren, communiceren en samenwerken.
Deeltijdse en duale routes kunnen een andere planning hebben. Verpleegkundigen met een eerder diploma of relevante werkervaring kunnen soms vrijstellingen krijgen. De hogeschool bepaalt hoeveel vrijstelling mogelijk is.
De duur verschilt per opleider en leerroute. De NSPOH biedt vanaf het najaar van 2026 een modulaire opleiding Verpleegkundige Maatschappij en Gezondheid met het profiel JGZ.
Deze opleiding bestaat uit.
Bij het volledig volgen van beide fasen gaat het om 27 lesdagen, verspreid over een langere periode. De student besteedt volgens de opleider ongeveer 6 uur per onderwijsweek aan lessen en gemiddeld 4 uur aan voorbereiding en opdrachten.
Incompanytrajecten kunnen ongeveer 24 tot 25 opleidingsdagen bevatten en ruim anderhalf jaar duren. Een relevante werkplek van minimaal ongeveer 18 uur per week is meestal nodig, omdat een groot deel van de opleiding in de praktijk plaatsvindt.
Voor iemand die na de havo direct hbo Verpleegkunde gaat volgen, ziet de route er meestal zo uit.
Vanaf de start van hbo Verpleegkunde duurt de route naar een volledig ingewerkte en aanvullend opgeleide jeugdverpleegkundige ongeveer 4 tot 5,5 jaar. Omdat de vervolgopleiding meestal naast een betaalde baan wordt gevolgd, kan iemand na het behalen van hbo v vaak al eerder in de JGZ starten.
Ja. Werkgevers vragen vrijwel altijd om een geldige BIG registratie als verpleegkundige. De titel verpleegkundige is wettelijk beschermd. Alleen iemand met de juiste opleiding en registratie mag deze titel gebruiken.
Jeugdverpleegkundige is binnen het BIG register geen apart verpleegkundig specialisme. Een jeugdverpleegkundige staat daarom geregistreerd onder het basisberoep verpleegkundige.
De jeugdverpleegkundige moet de registratie onderhouden en aantoonbaar deskundig blijven. Bijscholing, intervisie, richtlijnkennis en vakinhoudelijke scholing horen bij het beroep.
Voor de meeste jeugdverpleegkundigen is de BIG registratie de belangrijkste wettelijke beroepsregistratie. Registratie bij het Kwaliteitsregister Jeugd is niet automatisch nodig voor normale verpleegkundige werkzaamheden binnen de JGZ.
Wanneer een jeugdverpleegkundige structureel taken uitvoert die buiten het verpleegkundige deskundigheidsgebied vallen en onder de Jeugdwet horen, kan een werkgever aanvullende registratie eisen. Dit hangt af van de functie en de werkzaamheden.
Een jeugdverpleegkundige kan zich ook registreren in het Kwaliteitsregister Verpleegkundigen en Verzorgenden. Dit helpt bij het vastleggen van bijscholing en professionele ontwikkeling.
Het opleidingsniveau van een Jeugdverpleegkundige is HBO.
Welke eigenschappen heeft een goede jeugdverpleegkundige
Een jeugdverpleegkundige moet zelfstandig kunnen werken en tegelijk actief samenwerken. De functie vraagt om medische kennis, sociale vaardigheden en het vermogen om gevoelige onderwerpen rustig te bespreken.
Belangrijke eigenschappen en vaardigheden zijn.
Een jeugdverpleegkundige kan zich inhoudelijk specialiseren of doorgroeien naar een coördinerende, beleidsmatige of leidinggevende functie.
Mogelijke vervolgstappen zijn.
Andere benamingen voor jeugdverpleegkundige
Voor jeugdverpleegkundige worden verschillende functienamen gebruikt.
Consultatiebureauverpleegkundige en schoolverpleegkundige beschrijven meestal een specifieke werkplek of leeftijdsgroep. Ze dekken niet altijd het volledige werkgebied van een jeugdverpleegkundige.
