Wijkverpleegkundige

Een wijkverpleegkundige is een hbo-opgeleide verpleegkundige die verpleging en verzorging bij mensen thuis beoordeelt, organiseert, coördineert en deels zelf uitvoert. De wijkverpleegkundige kijkt niet alleen naar een ziekte, wond of lichamelijke beperking. Ook de woonomgeving, zelfredzaamheid, mentale gezondheid, mantelzorg, veiligheid, voeding, medicatie en sociale situatie tellen mee.

De wijkverpleegkundige heeft veel professionele zelfstandigheid. Binnen de Zorgverzekeringswet bepaalt een vakbekwame verpleegkundige welke wijkverpleging nodig is, met welk doel, hoeveel tijd daarvoor nodig is, hoe lang de zorg duurt en wie de zorg het beste kan uitvoeren. Dit heet indiceren en organiseren van zorg.

De taken van een Wijkverpleegkundige zijn onder meer:

De wijkverpleegkundige combineert directe cliëntenzorg met indiceren, klinisch redeneren, coördineren, overleggen en kwaliteitsbewaking. Hoe de werkweek eruitziet, verschilt per organisatie. Bij de ene werkgever draait de wijkverpleegkundige regelmatig mee in zorgroutes. Bij een andere werkgever ligt de nadruk op intakes, indicaties, complexe casussen, coaching en samenwerking in de wijk.

De belangrijkste werkzaamheden zijn:

• Nieuwe cliënten thuis bezoeken voor een intake.
• De lichamelijke, psychische, functionele en sociale situatie onderzoeken.
• Verpleegkundige diagnoses stellen.
• Beoordelen of zorg onder de Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg, Wet maatschappelijke ondersteuning of een ander wettelijk kader valt.
• Een indicatie voor wijkverpleging opstellen.
• Doelen, interventies, omvang en verwachte duur van de zorg vastleggen.
• Een individueel zorgplan maken, evalueren en aanpassen.
• Bepalen welke zorg door een verpleegkundige, verzorgende, helpende, mantelzorger of andere professional kan worden uitgevoerd.
• Zelf verpleegkundige zorg en verpleegtechnische handelingen uitvoeren.
• Veranderingen in de gezondheid of thuissituatie signaleren.
• Overleggen met huisartsen, apotheken, ziekenhuizen, paramedici en het sociale domein.
• Mantelzorgers begeleiden en letten op overbelasting.
• Cliënten leren om handelingen weer zelf uit te voeren.
• Digitale zorg en hulpmiddelen inzetten als deze veilig en passend zijn.
• Collega’s coachen bij complexe zorgsituaties en klinisch redeneren.
• De kwaliteit, veiligheid en continuïteit van de zorg bewaken.

Indiceren en organiseren van wijkverpleging

Indiceren is een kerntaak van de wijkverpleegkundige. De cliënt heeft voor wijkverpleging uit de basisverzekering geen verwijzing van een huisarts of medisch specialist nodig. De cliënt, familie, huisarts, transferverpleegkundige of een andere betrokkene kan rechtstreeks contact opnemen met een aanbieder van wijkverpleging.

De wijkverpleegkundige bezoekt de cliënt in de eigen woonomgeving. Een huisbezoek geeft informatie die in een spreekkamer minder zichtbaar is. De wijkverpleegkundige ziet bijvoorbeeld of iemand veilig kan lopen, medicatie goed bewaart, voldoende eten in huis heeft, een trap kan gebruiken en ondersteuning van familie of buren krijgt.

Bij het indicatieproces worden meestal de volgende stappen doorlopen:

1. Vraagverheldering. Wat is er aan de hand en wat wil de cliënt bereiken?
2. Anamnese. Welke lichamelijke, psychische, sociale en praktische factoren spelen mee?
3. Verpleegkundige diagnose. Welke actuele of dreigende gezondheidsproblemen bestaan er?
4. Zorguitkomsten bepalen. Wat moet de zorg voorkomen, behouden of verbeteren?
5. Interventies kiezen. Welke zorg, begeleiding, training of technologie is nodig?
6. Zorg organiseren. Wie voert welke taken uit en wanneer gebeurt dat?
7. Evalueren. Werkt de gekozen aanpak en kan de zorg worden aangepast, afgebouwd of beëindigd?

De wijkverpleegkundige bepaalt de aard, omvang, duur en doelen van de zorg. De indicatie moet objectief, onafhankelijk, onderbouwd en onbevooroordeeld tot stand komen. De zorgverzekeraar of werkgever mag niet voorschrijven hoeveel zorg een individuele cliënt volgens een standaardberekening krijgt.

Directe verpleegkundige zorg

Een wijkverpleegkundige is niet alleen een coördinator. Afhankelijk van de functie en het team voert de wijkverpleegkundige ook zelf zorg uit. Dit gebeurt vooral bij complexe, instabiele of nieuwe zorgsituaties.

Voorbeelden van directe zorg zijn:

• Wonden beoordelen en verzorgen.
• Injecties en medicatie toedienen.
• Stoma- en katheterzorg uitvoeren.
• Infuustherapie en andere technische thuiszorg ondersteunen.
• Bloedsuiker, bloeddruk, pols, ademhaling en zuurstofsaturatie meten.
• Pijn, benauwdheid, uitdroging, infecties of delier herkennen.
• Palliatieve en terminale zorg geven.
• Cliënten en mantelzorgers leren omgaan met medicatie of hulpmiddelen.
• Persoonlijke verzorging uitvoeren als dit nodig is om de situatie goed te beoordelen.

De wijkverpleegkundige moet bij iedere handeling bevoegd en aantoonbaar bekwaam zijn. Een diploma of BIG-registratie betekent niet automatisch dat iemand iedere verpleegtechnische handeling zonder aanvullende scholing mag uitvoeren.

Zelfredzaamheid, preventie en reablement

Wijkverpleging is niet alleen gericht op het overnemen van taken. De wijkverpleegkundige onderzoekt eerst wat de cliënt zelf kan, opnieuw kan leren of met een hulpmiddel kan uitvoeren. Deze herstelgerichte manier van werken wordt vaak reablement genoemd.

Een wijkverpleegkundige kan bijvoorbeeld onderzoeken of een cliënt:

• Met een aantrekhulp zelf steunkousen kan aantrekken.
• Met een druppelbril zelfstandig oogdruppels kan gebruiken.
• Met een automatische medicijndispenser medicatie op tijd kan innemen.
• Na training weer zelfstandig kan douchen of aankleden.
• Met personenalarmering veiliger alleen kan wonen.
• Met beeldzorg minder fysieke huisbezoeken nodig heeft.
• Met fysiotherapie kracht en mobiliteit kan verbeteren.
• Met ondersteuning van naasten bepaalde handelingen veilig kan uitvoeren.

De wijkverpleegkundige mag zorg niet zomaar bij mantelzorgers neerleggen. Er moet worden gekeken of een naaste de taak wil uitvoeren, kan leren, beschikbaar is en niet overbelast raakt.

Welke cliënten krijgen wijkverpleging?

Wijkverpleegkundigen werken met volwassenen van verschillende leeftijden. Ouderen vormen de grootste groep, maar wijkverpleging is niet uitsluitend ouderenzorg.

Veel voorkomende cliëntgroepen zijn:

• Kwetsbare ouderen die langer thuis wonen.
• Mensen met diabetes, hartfalen, COPD of andere chronische aandoeningen.
• Mensen die na een operatie of ziekenhuisopname thuis herstellen.
• Cliënten met wonden, een stoma, katheter of infuus.
• Mensen met lichamelijke beperkingen.
• Mensen met dementie of psychiatrische problemen.
• Cliënten die palliatieve of terminale zorg ontvangen.
• Mensen die tijdelijk ondersteuning nodig hebben bij persoonlijke verzorging.
• Cliënten met meerdere aandoeningen en een complex medicatieschema.
• Mensen met een beperkt sociaal netwerk of een kwetsbare woonsituatie.

In 2024 ontvingen ongeveer 593.000 mensen wijkverpleging die vanuit de Zorgverzekeringswet werd betaald. Ongeveer 80 procent van deze cliënten was ouder dan 66 jaar. De gemiddelde leeftijd was 75 jaar. Een cliënt ontving gemiddeld vier uur wijkverpleging per week en bleef gemiddeld zes maanden in zorg. De verschillen tussen cliënten zijn groot.

Belangrijke kennis en vaardigheden

Een wijkverpleegkundige heeft brede vakkennis nodig. De professional werkt vaak alleen bij een cliënt thuis en moet zonder directe aanwezigheid van een arts of collega kunnen beoordelen wat nodig is.

Belangrijke vaardigheden zijn:

• Klinisch redeneren. Informatie verzamelen, verbanden leggen en risico’s beoordelen.
• Zelfstandig beslissen. Verantwoorde keuzes maken binnen de eigen bevoegdheid en deskundigheid.
• Organiseren. Zorg, hulpmiddelen, afspraken en verschillende professionals op elkaar afstemmen.
• Communiceren. In begrijpelijke taal spreken met cliënten en zorgvuldig overdragen aan professionals.
• Grenzen stellen. Uitleggen welke zorg wel en niet noodzakelijk of haalbaar is.
• Coachen. Cliënten, mantelzorgers, studenten en collega’s begeleiden.
• Observeren. Kleine veranderingen in gezondheid, gedrag of veiligheid vroeg herkennen.
• Digitale vaardigheden. Werken met elektronische dossiers, digitale medicatiecontrole, beeldzorg en meetapparatuur.
• Culturele sensitiviteit. Rekening houden met taal, cultuur, gezondheidsvaardigheden en persoonlijke waarden.
• Stressbestendigheid. Rustig en zorgvuldig blijven bij acute of emotioneel zware situaties.

Verantwoordelijkheid en wetgeving

De wijkverpleegkundige werkt met vertrouwelijke gezondheidsgegevens en neemt beslissingen die invloed hebben op de veiligheid en zelfstandigheid van cliënten. Belangrijke wetten en professionele kaders zijn onder meer:

• Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg.
• Zorgverzekeringswet.
• Wet langdurige zorg.
• Wet maatschappelijke ondersteuning.
• Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg.
• Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst.
• Algemene verordening gegevensbescherming.
• Wet zorg en dwang.
• De beroepscode voor verpleegkundigen en verzorgenden.
• Het Normenkader Indicatieproces van V&VN.
• Richtlijnen voor verslaglegging, medicatieveiligheid en overdracht.

Technologie in de wijkverpleging

Technologie krijgt een grotere plaats in het werk. De wijkverpleegkundige beoordeelt of een hulpmiddel past bij de mogelijkheden en wensen van de cliënt. Digitale zorg mag niet worden ingezet als deze onveilig is of niet aansluit bij de cliënt.

Veel gebruikte toepassingen zijn:

• Elektronische cliëntendossiers.
• Digitale medicatiecontrole.
• Automatische medicijndispensers.
• Beeldbellen en beeldzorg.
• Personenalarmering.
• Sensoren voor beweging, vallen of dwaalgedrag.
• Digitale wondmeting en beveiligde wondfoto’s.
• Thuismetingen van bloeddruk, gewicht, glucose of zuurstofsaturatie.
• Druppelbrillen en hulpmiddelen voor steunkousen.
• Apps voor communicatie met cliënten en mantelzorgers.

Wat maakt het beroep zwaar?

Wijkverpleegkundigen krijgen te maken met complexe beslissingen, tijdsdruk en verantwoordelijkheid. Zij werken bij mensen thuis, waar de omstandigheden niet altijd goed controleerbaar zijn.

Belastende onderdelen kunnen zijn:

• Reistijd en vertraging tussen cliënten.
• Onvoorspelbare zorgsituaties.
• Veel administratie en afstemming.
• Tekorten aan collega’s of beschikbare vervolgzorg.
• Overbelaste mantelzorgers.
• Onveilige, vervuilde of slecht toegankelijke woningen.
• Agressie, verward gedrag of zorgmijding.
• Palliatieve zorg en overlijden.
• Het verdelen van schaarse zorg.
• Verschillende regels van zorgverzekeraars, gemeenten en zorgkantoren.

Landelijk onderzoek uit 2026 laat zien dat hulpmiddelen steeds vaker worden gebruikt en dat de samenwerking met andere eerstelijnsprofessionals redelijk goed verloopt. Samenwerking met het sociale domein, taakverschuiving naar helpenden, intervisie en consequente toepassing van het normenkader blijven aandachtspunten.

Wat maakt het beroep aantrekkelijk?

• Veel professionele zelfstandigheid.
• Een directe band met cliënten en hun naasten.
• Afwisseling tussen zorg, coördinatie, preventie en overleg.
• Inzicht in de complete leefomgeving van de cliënt.
• Ruimte om zorg praktisch en persoonsgericht te organiseren.
• Goede baankansen in vrijwel alle regio’s.
• Mogelijkheden om door te groeien naar specialistische, beleidsmatige of leidinggevende functies.
• Zichtbaar resultaat wanneer een cliënt zelfstandiger wordt of veilig thuis kan blijven wonen.

▶Video afspelenBekijk op YouTube

Waar werkt een Wijkverpleegkundige

De wijkverpleegkundige werkt voornamelijk bij cliënten thuis. De eigen omgeving kan ook een aanleunwoning, woonzorgcomplex, kleinschalige woonvorm, dagbestedingslocatie of werkplek zijn.

De meeste wijkverpleegkundigen zijn in dienst van:

• Een thuiszorgorganisatie.
• Een organisatie voor verpleging, verzorging en thuiszorg.
• Een regionale ouderenzorgorganisatie.
• Een kleinschalige aanbieder van wijkverpleging.
• Een gezondheidscentrum of samenwerkingsverband in de eerste lijn.
• Een organisatie die specialistische zorg thuis levert.
• Een organisatie die een volledig pakket thuis of modulair pakket thuis aanbiedt.

Een deel van het werk gebeurt op kantoor of vanuit een wijkpost. Daar verwerkt de wijkverpleegkundige aanmeldingen, schrijft indicaties, actualiseert zorgplannen en overlegt met collega’s. Ook zijn er besprekingen in huisartsenpraktijken, buurtcentra, ziekenhuizen en regionale samenwerkingsverbanden.

Met wie werkt een wijkverpleegkundige samen?

De wijkverpleegkundige is vaak het vaste verpleegkundige aanspreekpunt rond een cliënt. Samenwerking is nodig omdat problemen thuis meestal niet binnen één vakgebied of één zorgwet passen.

Belangrijke samenwerkingspartners zijn:

• Huisartsen en praktijkondersteuners.
• mbo-verpleegkundigen en verzorgenden IG.
• helpenden en helpenden plus.
• verpleegkundig specialisten.
• casemanagers dementie.
• Specialisten ouderengeneeskunde.
• Apothekers en apothekersassistenten.
• Fysiotherapeuten, ergotherapeuten, diëtisten en logopedisten.
• Maatschappelijk werkers en medewerkers van sociale wijkteams.
• Wmo-consulenten en medewerkers van gemeenten.
• Ziekenhuisverpleegkundigen en transferverpleegkundigen.
• Wondverpleegkundigen, diabetesverpleegkundigen en palliatieve teams.
• Mantelzorgers, familieleden, buren en vrijwilligers.

Een voorbeeld van een werkdag

Een werkdag kan vroeg beginnen met een korte overdracht. Daarna bezoekt de wijkverpleegkundige enkele cliënten. Bij de eerste cliënt wordt een wond beoordeeld en behandeld. Bij een volgende cliënt controleert de wijkverpleegkundige de medicatie en bespreekt zij met de mantelzorger hoe de nacht is verlopen.

Later op de ochtend volgt een intake bij iemand die na een ziekenhuisopname naar huis is gegaan. De wijkverpleegkundige brengt de zorgvraag in kaart, beoordeelt de veiligheid thuis en stelt een voorlopig zorgplan op. Zij overlegt met de huisarts en vraagt een ergotherapeut om mee te kijken naar hulpmiddelen.

In de middag verwerkt de wijkverpleegkundige de indicatie in het elektronisch cliëntendossier. Daarna bespreekt zij een complexe situatie met het wijkteam. Ook beantwoordt zij vragen van collega’s, past zij een zorgplan aan en controleert zij of een cliënt met palliatieve zorg voldoende medicatie en hulpmiddelen in huis heeft.

De werkdag kan anders verlopen door een val, plotselinge benauwdheid, een verwarde cliënt, een verslechterende wond of een overbelaste mantelzorger. Zelfstandig prioriteiten stellen is daarom belangrijk.

▶Video afspelenBekijk op YouTube

Wat verdient een Wijkverpleegkundige

Wijkverpleegkundigen vallen meestal onder de cao VVT. Een volledige werkweek binnen deze cao bedraagt gemiddeld 36 uur. De functie wordt vaak gewaardeerd in FWG 50 of FWG 55. De werkelijke schaal hangt af van de functieomschrijving, verantwoordelijkheden en functiewaardering door de werkgever.

Een wijkverpleegkundige in FWG 50 verdient vanaf juli 2026 dus meestal tussen € 3.592,96 en € 4.822,50 bruto per maand. Een zwaarder gewaardeerde functie in FWG 55 levert tussen € 3.772,15 en € 5.413,38 bruto per maand op. Actuele vacatures laten beide schalen zien.

De werkgever bepaalt de periodiek op basis van relevante werkervaring, eerdere inschaling en afspraken bij indiensttreding. Een starter begint meestal onder in de schaal. Daarna kan het salaris periodiek stijgen tot het maximum.

Voorbeelden van een parttime salaris

Deze bedragen zijn exclusief vakantiegeld, eindejaarsuitkering en eventuele toeslagen.

Aanvullende arbeidsvoorwaarden

Bij een werkgever die de cao VVT toepast, kan een wijkverpleegkundige onder meer rekenen op:

• 8 procent vakantiegeld.
• Een eindejaarsuitkering van 8,33 procent.
• Pensioenopbouw via Pensioenfonds Zorg en Welzijn.
• Onregelmatigheidstoeslag bij bepaalde avond-, nacht-, weekend- en feestdaguren.
• Een vergoeding voor werkverkeer tussen cliënten.
• Vergoeding van noodzakelijke scholing en BIG-herregistratie.
• Opleidings- en doorgroeimogelijkheden.
• Doorbetaalde vakantie-uren volgens de cao.

De onregelmatigheidstoeslag loopt in 2026, afhankelijk van het tijdstip, uiteen van 22 tot 60 procent van het uurloon. Niet iedere wijkverpleegkundige werkt veel onregelmatige diensten. Functies die vooral bestaan uit indiceren, coördineren en kwaliteitswerk worden vaker overdag uitgevoerd.

Aantal werkzaam in Nederland

Er bestaat geen actuele openbare telling van uitsluitend mensen met de functie wijkverpleegkundige. Dat komt doordat wijkverpleegkundige geen aparte BIG-registratie heeft en werkgevers verschillende functietitels gebruiken. Landelijke arbeidsmarktbestanden tellen bovendien vaak complete wijkteams of de hele thuiszorgsector.

Het Zorginstituut gebruikte in 2023 een omvang van ongeveer 80.000 fte wijkverpleging. Dit getal omvat niet alleen wijkverpleegkundigen. Het gaat ook om andere verpleegkundigen, verzorgenden en medewerkers die verpleging en verzorging thuis leveren.

Een aantal van ongeveer 70.000 wijkverpleegkundigen wordt soms genoemd, maar kan niet als betrouwbare telling van de specifieke hbo-functie worden gebruikt. Het getal ligt dicht bij de personeelsomvang van de brede wijkverpleging en telt daardoor waarschijnlijk meerdere functiegroepen mee.

De meest zorgvuldige formulering is daarom: Nederland heeft tienduizenden medewerkers in de wijkverpleging, samen goed voor ongeveer 80.000 fte volgens de laatst beschikbare landelijke raming. Het aantal specifiek werkzame wijkverpleegkundigen is onbekend en vormt een deel van dit totaal.

Arbeidsmarkt en baankansen

De baankansen zijn goed. Door vergrijzing, kortere ziekenhuisopnames, personeelstekorten en het beleid om mensen langer thuis te laten wonen neemt de behoefte aan deskundige wijkverpleging toe.

Nivel vermeldde in 2026 een verwacht personeelstekort in de brede wijkverpleging van ongeveer 25.300 personen in 2034. Dit gaat opnieuw om meerdere functies binnen de wijkverpleging, niet alleen om hbo-opgeleide wijkverpleegkundigen.

De vraag is vooral groot naar professionals die:

• Zelfstandig indicaties kunnen stellen.
• Ervaring hebben met complexe ouderenzorg.
• Kunnen werken met palliatieve zorg, dementie of complexe wondzorg.
• Collega’s kunnen coachen.
• Goed kunnen samenwerken met huisartsen en het sociale domein.
• Digitale zorg en hulpmiddelen doelgericht kunnen inzetten.
• De kwaliteit van indicaties en zorgplannen kunnen bewaken.

Werktijden en diensten

Wijkverpleging wordt zeven dagen per week geleverd. Veel thuiszorgroutes beginnen vroeg in de ochtend en lopen door tot in de avond. Nachtzorg wordt vaak via een apart nachtzorgteam of bereikbaarheidsdienst geregeld.

Een wijkverpleegkundige kan werken in:

• Vroege diensten.
• Dagdiensten.
• Late diensten.
• Weekenddiensten.
• Bereikbaarheids- of achterwachtdiensten.

Niet iedere wijkverpleegkundige draait dezelfde diensten. Wie veel directe cliëntenzorg verleent, werkt vaker onregelmatig. Wie vooral indiceert, coördineert of kwaliteitswerk uitvoert, werkt meestal overdag. Parttime contracten van 24 tot 32 uur komen veel voor.

▶Video afspelenBekijk op YouTube

Welke opleiding heeft de Wijkverpleegkundige gevolgd

De gebruikelijke opleiding is hbo Verpleegkunde. Dit is een bacheloropleiding op NLQF-niveau 6. Na afronding ontvangt de student de graad Bachelor of Science of Bachelor of Nursing, afhankelijk van de opleiding.

De opleiding behandelt onder meer:

• Anatomie, fysiologie en ziektebeelden.
• Klinisch redeneren.
• Verpleegkundige diagnostiek.
• Verpleegtechnische vaardigheden.
• Farmacologie en medicatieveiligheid.
• Preventie en gezondheidsbevordering.
• Psychologie en communicatie.
• Ethiek, recht en beroepsverantwoordelijkheid.
• Evidence based practice en praktijkgericht onderzoek.
• Zorgcoördinatie en verpleegkundig leiderschap.
• Digitale zorg en zorgtechnologie.
• Samenwerking met andere zorg- en welzijnsprofessionals.

Via stages maakt de student kennis met verschillende zorgsectoren. Wie wijkverpleegkundige wil worden, kan stages, keuzeonderwijs of een afstudeeropdracht in de thuiszorg kiezen.

Welke vooropleiding is nodig?

Voor toelating tot hbo Verpleegkunde gelden meestal de volgende routes:

• Havo. Met een havodiploma kun je naar het hbo. Veel hogescholen laten alle profielen toe. Biologie is vaak niet verplicht, maar kan nuttig zijn.
• Vwo. Met een vwo-diploma kun je rechtstreeks starten. Sommige hogescholen bieden een versnelde driejarige route voor vwo’ers.
• Mbo niveau 4. Met ieder erkend mbo-4-diploma ben je in beginsel toelaatbaar tot het hbo. Een diploma mbo Verpleegkunde sluit inhoudelijk het beste aan.
• Toelatingsonderzoek voor 21-plussers. Wie 21 jaar of ouder is en niet aan de normale diploma-eisen voldoet, kan bij de hogeschool een toelatingsonderzoek doen.

NLQF-niveau van de opleiding

De NLQF-database vermeldt de volgende bij dit beroep passende opleiding. Het niveau beschrijft de leeruitkomsten van de genoemde kwalificatie.

Regiewijkverpleegkundige is een specifieke vervolgkwalificatie binnen de wijkverpleging. De inschaling is niet een afzonderlijke inschaling van iedere functie in de thuiszorg.

Een NLQF-inschaling van een non-formele opleiding geeft op zichzelf geen bachelor- of mastergraad en geen beroepsregistratie.

Bron: NLQF-database, geraadpleegd op 7 november 2026. De links bij de opleidingen openen de betreffende bronvermeldingen.

Hoe lang duurt de opleiding tot Wijkverpleegkundige

De vooropleiding staat los van de hbo-opleiding Verpleegkunde. De gebruikelijke duur is:

Hoelang duurt de opleiding tot wijkverpleegkundige?

De reguliere voltijdopleiding hbo Verpleegkunde duurt vier jaar. Deeltijd- en duale opleidingen duren meestal ook vier jaar, maar de feitelijke studieduur kan per student en hogeschool verschillen.

Verkorte routes zijn mogelijk:

• Met een mbo-v-diploma duurt de hbo-opleiding bij sommige hogescholen ongeveer 2,5 tot 3 jaar.
• Met een vwo-diploma bieden bepaalde hogescholen een driejarige route.
• Bij een deeltijdopleiding kunnen eerdere diploma’s, werkervaring en behaalde leeruitkomsten vrijstellingen opleveren.

Er bestaat geen landelijke, verplichte volledige vervolgopleiding met de naam opleiding tot wijkverpleegkundige. De basis is hbo Verpleegkunde. Voor indiceren volgens het actuele normenkader is aanvullende scholing nodig.

Aanvullende eisen voor indiceren

Volgens het V&VN Normenkader Indicatieproces moet een verpleegkundige die nieuwe indicaties voor wijkverpleging stelt aantoonbaar vakbekwaam zijn. De voorwaarden gaan verder dan alleen het bezit van een diploma.

De belangrijkste voorwaarden zijn:

• Een geldige BIG-registratie als verpleegkundige.
• Een passend hbo-v-, master- of ander erkend diploma zoals omschreven in het normenkader.
• Een geaccrediteerde training vakbekwaam indiceren van minimaal 24 uur voor verpleegkundigen die vanaf 1 januari 2025 met indiceren beginnen.
• Aantoonbare deskundigheidsbevordering via een portfolio, kwaliteitsregister of systeem van de werkgever.
• Minimaal drie keer per jaar deelnemen aan intercollegiale toetsing over indicatiestelling.
• Minimaal eenmaal per jaar een eigen indicatie inbrengen voor intercollegiale toetsing.

Werkervaring zonder passende verpleegkundige opleiding vervangt de opleiding niet. Ook een afgestudeerde hbo-verpleegkundige moet zich specifiek bekwamen in het indiceren en organiseren van zorg thuis.

BIG-registratie

Verpleegkundige is een wettelijk beschermde beroepstitel. Een verpleegkundige die in de individuele gezondheidszorg werkt, moet in het BIG-register staan. De professional valt daarmee onder het tuchtrecht.

Herregistratie is iedere vijf jaar nodig. Voor herregistratie op basis van werkervaring geldt voor verpleegkundigen een norm van 2.080 relevante werkuren in de vijf jaar voor de herregistratiedatum. Wie onvoldoende uren heeft, kan onder voorwaarden via scholing aan de eisen voldoen.

Wijkverpleegkundige is geen afzonderlijk artikel 3-beroep in het BIG-register. Het register vermeldt de basisregistratie als verpleegkundige. Daardoor kan het BIG-register niet worden gebruikt om het exacte aantal wijkverpleegkundigen te tellen.

Minimaal opleidingsniveau voor dit beroepsprofiel: NLQF 6 — Bachelor (HBO en WO).

Enkele wetenswaardigheden over de Wijkverpleegkundige

• Voor wijkverpleging uit de basisverzekering is geen verwijzing van een arts nodig.
• Voor Zvw-wijkverpleging geldt geen verplicht eigen risico en geen eigen bijdrage.
• De wijkverpleegkundige beoordeelt zelfstandig welke zorg noodzakelijk is.
• De indicatie is geen eenmalig besluit. Bij veranderingen moet de zorg opnieuw worden beoordeeld.
• De zorg kan worden opgeschaald, afgeschaald of beëindigd.
• De wijkverpleegkundige kijkt ook naar eenzaamheid, mantelzorg, wonen, financiën, veiligheid en gezondheidsvaardigheden.
• Een wijkverpleegkundige werkt niet uitsluitend met ouderen.
• Wijkverpleegkundige is geen aparte inschrijving in het BIG-register.
• Een hbo-v-diploma alleen is voor nieuwe indicerende verpleegkundigen niet voldoende. Aanvullende scholing en toetsing zijn nodig.
• De functie vraagt zowel verpleegkundige vakkennis als kennis van zorgwetten en lokale voorzieningen.
• Digitale zorg wordt steeds vaker beoordeeld voordat fysieke zorg wordt ingezet.
• De wijkverpleegkundige is vaak degene die als eerste ziet dat zelfstandig thuis wonen niet langer veilig of haalbaar is.

Voor wie is het beroep geschikt?

Het beroep past bij iemand die zelfstandig wil werken, verantwoordelijkheid durft te nemen en belangstelling heeft voor de complete leefomgeving van een cliënt. Je moet kunnen omgaan met verschillen tussen mensen, woningen, ziektebeelden en sociale situaties.

Een wijkverpleegkundige moet zorgvuldig kunnen beslissen, maar ook praktisch zijn. Je werkt niet in een volledig ingerichte behandelkamer. Je zoekt samen met de cliënt en het netwerk naar een oplossing die thuis uitvoerbaar en veilig is.

▶Video afspelenBekijk op YouTube

Extra informatie over de Wijkverpleegkundige

Andere benamingen voor wijkverpleegkundige

Werkgevers gebruiken verschillende functietitels. Niet iedere titel heeft precies dezelfde taken of verantwoordelijkheden.

• Buurtverpleegkundige.
• Hbo-verpleegkundige wijkzorg.
• Hbo-verpleegkundige in de wijk.
• Thuiszorgverpleegkundige.
• Regiewijkverpleegkundige.
• Regieverpleegkundige wijkzorg.
• Coördinerend wijkverpleegkundige.
• Indicerend wijkverpleegkundige.
• Senior wijkverpleegkundige.
• Kwaliteitswijkverpleegkundige.
• Verpleegkundige maatschappelijke gezondheidszorg.

Een thuiszorgverpleegkundige kan een bredere benaming zijn voor iedere verpleegkundige die thuiszorg verleent. Regiewijkverpleegkundige, kwaliteitswijkverpleegkundige en senior wijkverpleegkundige wijzen meestal op extra verantwoordelijkheden voor complexe zorg, coaching, indicaties of kwaliteitsbeleid.

Verschil met vergelijkbare beroepen

Doorgroeimogelijkheden

Een wijkverpleegkundige kan zich inhoudelijk specialiseren of doorgroeien naar een coördinerende, adviserende of leidinggevende functie.

Mogelijke vervolgstappen zijn:

• Senior wijkverpleegkundige.
• Regiewijkverpleegkundige.
• Kwaliteitsverpleegkundige.
• Teamleider of zorgmanager.
• Casemanager dementie.
• Wondverpleegkundige.
• Diabetesverpleegkundige.
• Palliatief verpleegkundige.
• Technisch thuiszorgverpleegkundige.
• Praktijkopleider of docent verpleegkunde.
• Beleidsadviseur wijkverpleging.
• Verpleegkundig onderzoeker.
• Verpleegkundig specialist na afronding van de master Advanced Nursing Practice.

Influencers/contentcreators in de wijkverpleging

• Ilja Schuurbiers op Instagram