Verzorgende IG

Een Verzorgende IG is een zorgprofessional op mbo-niveau 3 die mensen ondersteunt bij persoonlijke verzorging, dagelijkse handelingen, begeleiding en eenvoudige verpleegkundige zorg. De afkorting IG staat voor Individuele Gezondheidszorg. De Verzorgende IG werkt met mensen die tijdelijk of blijvend zorg nodig hebben, bijvoorbeeld door ouderdom, ziekte, lichamelijke of verstandelijke beperking, dementie, revalidatie, psychische kwetsbaarheid of herstel na een ziekenhuisopname.

De kern van het beroep is dat de Verzorgende IG de cliënt helpt om zo zelfstandig, veilig en waardig mogelijk te leven. Dat gebeurt niet alleen door praktische hulp te bieden, maar ook door goed te observeren, veranderingen te signaleren, contact te houden met familie en collega’s, te werken volgens het zorgleefplan en waar nodig verpleegtechnische handelingen uit te voeren. De Verzorgende IG is daardoor vaak een belangrijke schakel tussen de cliënt, mantelzorgers, verpleegkundigen, artsen, behandelaren en andere zorgverleners.

Het beroep Verzorgende IG zit inhoudelijk tussen de Helpende Zorg en Welzijn op mbo-niveau 2 en de Mbo-verpleegkundige op mbo-niveau 4. Een Helpende ondersteunt vooral bij dagelijkse zorg en welzijn, terwijl een Verzorgende IG daarnaast ook meer verantwoordelijkheid heeft op het gebied van signalering, begeleiding, medicatie en verpleegtechnische handelingen binnen de eigen bevoegdheid en bekwaamheid.

De taken van een Verzorgende IG zijn onder meer:

Een Verzorgende IG verricht persoonlijke, begeleidende en verpleegkundige werkzaamheden. De exacte taken verschillen per werkplek, doelgroep, dienst, zorgzwaarte en organisatie. In de ouderenzorg kan de nadruk bijvoorbeeld liggen op dementiezorg, palliatieve zorg of somatische zorg. In de thuiszorg werkt de Verzorgende IG zelfstandiger bij cliënten thuis. In een revalidatieomgeving draait het werk vaker om herstel, mobiliteit en terugkeer naar huis.

Veelvoorkomende werkzaamheden van een Verzorgende IG zijn:

• Persoonlijke verzorging: helpen met wassen, douchen, aankleden, uiterlijke verzorging, toiletgang, eten en drinken.
• Ondersteuning bij zelfredzaamheid: cliënten stimuleren om handelingen zoveel mogelijk zelf te doen en alleen te ondersteunen waar dat nodig is.
• Begeleiding: cliënten structuur, veiligheid, uitleg, geruststelling en emotionele ondersteuning bieden.
• Observeren en signaleren: letten op veranderingen in gezondheid, gedrag, stemming, voeding, huid, mobiliteit, pijn, medicijngebruik of verwardheid.
• Rapporteren: bevindingen vastleggen in het elektronisch cliëntendossier en bijzonderheden doorgeven aan collega’s of andere disciplines.
• Werken met het zorgleefplan: zorg uitvoeren volgens afspraken en bijdragen aan het bijstellen van doelen en zorgafspraken.
• Medicatiezorg: medicatie aanreiken, controleren, delen of toedienen volgens protocol, opdracht en bevoegdheid.
• Verpleegtechnische handelingen: bijvoorbeeld wondzorg, zwachtelen, injecteren, katheterzorg of controles uitvoeren, mits de Verzorgende IG hiervoor bekwaam is en de handeling binnen de opdracht en organisatieafspraken valt.
• Preventie: risico’s helpen voorkomen, zoals vallen, ondervoeding, doorligwonden, uitdroging, medicatiefouten of achteruitgang in mobiliteit.
• Samenwerken: afstemmen met verpleegkundigen, artsen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, activiteitenbegeleiders, mantelzorgers en familie.
• Welzijn en kwaliteit van leven: aandacht hebben voor dagritme, sociale contacten, activiteiten, zingeving en persoonlijke voorkeuren van de cliënt.

Een belangrijk kenmerk van het beroep is dat de Verzorgende IG heel dicht bij de cliënt staat. Daardoor merkt deze vaak als eerste dat iemand minder eet, slechter loopt, verwarder is, pijn heeft, angstig is, somber wordt of lichamelijk achteruitgaat. Die signalerende rol is van groot belang, omdat tijdig ingrijpen complicaties kan voorkomen.

Waar werkt een Verzorgende IG

De Verzorgende IG werkt vooral in de langdurige zorg en de ouderenzorg. De grootste werkvelden liggen in de verpleging, verzorging en thuiszorg, vaak afgekort als VVT. Binnen de VVT komt de Verzorgende IG voor in verpleeghuizen, verzorgingshuizen, kleinschalige woonvormen, revalidatieafdelingen en de wijkzorg.

Veelvoorkomende werkplekken zijn:

• Verpleeghuizen: bijvoorbeeld op afdelingen voor somatiek, psychogeriatrie, dementie of palliatieve zorg.
• Verzorgingshuizen en woonzorgcentra: waar ouderen wonen met een zorg- of ondersteuningsvraag.
• Thuiszorg en wijkzorg: bij cliënten thuis, vaak met zelfstandig werken en routes langs meerdere cliënten.
• Kleinschalige woonvormen: bijvoorbeeld voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking.
• Revalidatiezorg: waar cliënten herstellen na operatie, beroerte, val, ziekte of ziekenhuisopname.
• Gehandicaptenzorg: bij mensen met een lichamelijke, verstandelijke of meervoudige beperking.
• Geestelijke gezondheidszorg: bij cliënten met psychische of psychiatrische problematiek, vaak in combinatie met begeleiding.
• Hospices en palliatieve zorg: waar comfort, waardigheid en ondersteuning in de laatste levensfase centraal staan.
• Kraamzorg of herstelzorg: afhankelijk van aanvullende scholing, branche-eisen en functieprofiel.
• Ziekenhuizen of poliklinische zorgomgevingen: minder vaak dan in de VVT, maar in sommige functies wel mogelijk.

In de praktijk werkt de Verzorgende IG vaak in onregelmatige diensten. Dat kan betekenen: vroege diensten, late diensten, avonddiensten, weekenden, feestdagen en soms nachtdiensten. In de thuiszorg kunnen diensten korter of juist verspreid over de dag zijn. In een verpleeghuis werkt de Verzorgende IG meestal in teamverband, terwijl de functie in de wijk vaak meer zelfstandigheid vraagt.

Wat verdient een Verzorgende IG

Het salaris van een Verzorgende IG hangt af van de sector, cao, functie-inhoud, ervaring, trede, contracturen en eventuele onregelmatigheidstoeslag. Veel functies voor Verzorgende IG in de ouderenzorg en thuiszorg vallen onder de cao VVT. In vacatures wordt een reguliere functie Verzorgende IG vaak ingedeeld in FWG 35. Een coördinerende functie, zoals coördinerend Verzorgende IG of soms een functie met extra verantwoordelijkheden, kan hoger worden ingedeeld, bijvoorbeeld in FWG 40. De exacte inschaling blijft altijd afhankelijk van de functiebeschrijving van de werkgever.

Onderstaande tabel geeft de officiële bruto maandsalarissen weer voor FWG 35 cao VVT, op basis van een fulltime dienstverband van gemiddeld 36 uur per week. De bedragen zijn bruto en exclusief onregelmatigheidstoeslag, vakantiegeld, eindejaarsuitkering, pensioen, reiskostenvergoeding en eventuele aanvullende vergoedingen.

Een startende Verzorgende IG in FWG 35 verdient volgens deze cao-tabel per 1 juli 2026 dus rond de € 2.663 tot € 2.812 bruto per maand bij een fulltime dienstverband van 36 uur. Een ervaren Verzorgende IG in dezelfde schaal kan doorgroeien tot ongeveer € 3.593 bruto per maand. Bij parttime werk wordt het salaris naar rato berekend. Wie bijvoorbeeld 24 uur per week werkt, ontvangt ongeveer twee derde van het fulltime maandsalaris.

Naast het vaste salaris kan een Verzorgende IG extra inkomsten ontvangen. Denk aan onregelmatigheidstoeslag voor avond-, nacht-, weekend- en feestdagendiensten, vakantiegeld, eindejaarsuitkering en soms extra vergoedingen voor reiskosten, bereikbaarheidsdiensten of scholing. In de cao VVT is de eindejaarsuitkering 8,33%. In andere sectoren, zoals gehandicaptenzorg, ggz, ziekenhuiszorg of kraamzorg, kan een andere cao gelden en kunnen bedragen en voorwaarden afwijken.

Aantal werkzaam in Nederland

Een exact landelijk aantal Verzorgenden IG is lastig vast te stellen, omdat Verzorgende IG geen beroep is met een openbaar BIG-register zoals bijvoorbeeld verpleegkundige of arts. Het is wel een beschermde opleidingstitel, maar er bestaat geen eenvoudig openbaar register waarin alle werkzame Verzorgenden IG in Nederland afzonderlijk worden geteld.

Voor een beroepsprofiel is daarom het beste om met een bandbreedte en duidelijke toelichting te werken:

Een zorgvuldige formulering is daarom: in Nederland werken ruim een kwart miljoen mensen in de brede beroepsgroep verzorgenden; afhankelijk van de gebruikte definitie wordt voor Verzorgende IG in beroepsgerichte bronnen ook een aantal van ongeveer 255.000 genoemd. De Verzorgende IG behoort daarmee tot de grote, maatschappelijk belangrijke zorgberoepen in Nederland.

Welke opleiding heeft de Verzorgende IG gevolgd

Om als Verzorgende IG te kunnen werken, is in de praktijk een erkend diploma mbo Verzorgende IG nodig. Dit is een opleiding op mbo-niveau 3. De opleiding leidt op voor een beschermde opleidingstitel: niet iedereen mag zich zomaar Verzorgende IG noemen. De titel is gekoppeld aan het behalen van de erkende opleiding.

Voor toelating tot een mbo-opleiding op niveau 3 gelden doorgaans de volgende routes:

Wie alleen vmbo-basis heeft, start meestal eerst met een mbo-opleiding op niveau 2, zoals Helpende Zorg en Welzijn, en kan daarna doorstromen naar Verzorgende IG niveau 3. Scholen kunnen daarnaast aanvullende eisen stellen voor stage of werkplekleren, zoals een Verklaring Omtrent het Gedrag. In de zorg wordt ook vaak aandacht besteed aan vaccinaties, hygiëne, beroepshouding en veilig werken.

Welk opleidingsniveau heeft een Verzorgende IG?

De opleiding Verzorgende IG is een mbo-niveau 3 vakopleiding. Dat betekent dat de student wordt opgeleid om zelfstandig uitvoerend werk te doen binnen het eigen deskundigheidsgebied. De erkende opleidingscode voor Verzorgende IG is 25656. De opleiding valt binnen het domein zorg, welzijn en sport.

Een Verzorgende IG leert tijdens de opleiding onder meer:

• basiszorg en persoonlijke verzorging verlenen;
• cliënten begeleiden bij wonen, welzijn en zelfredzaamheid;
• werken met zorgplannen en rapportages;
• gezondheidsproblemen signaleren;
• professioneel communiceren met cliënten, familie en collega’s;
• medicatiezorg uitvoeren volgens protocol;
• verpleegtechnische handelingen uitvoeren binnen bevoegdheid en bekwaamheid;
• omgaan met dementie, psychische problematiek, beperkingen, ouderdom en revalidatie;
• methodisch werken, plannen en evalueren;
• veilig, hygiënisch en ergonomisch werken.

De opleiding kan meestal worden gevolgd via twee leerwegen: BOL en BBL. Bij BOL gaat de student vooral naar school en loopt daarnaast stage. Bij BBL heeft de student meestal een leerwerkplek bij een zorgorganisatie en gaat daarnaast één of meer dagen per week naar school. Voor volwassenen en zij-instromers is BBL vaak een aantrekkelijke route, omdat werken en leren worden gecombineerd.

Hoe lang duurt de opleiding tot Verzorgende IG

De duur hangt af van wat precies met “vooropleiding” wordt bedoeld. Voor de beroepengids is het nuttig om onderscheid te maken tussen de schoolroute vóór de mbo-opleiding en de opleiding Verzorgende IG zelf.

Een veelvoorkomende route is dus: 4 jaar vmbo en daarna ongeveer 3 jaar mbo Verzorgende IG. Wie eerst Helpende Zorg en Welzijn op mbo-niveau 2 doet, volgt vaak eerst 1 tot 2 jaar mbo-2 en stroomt daarna door naar niveau 3. Volwassenen met relevante werkervaring kunnen soms sneller door de opleiding heen, maar dat verschilt per onderwijsinstelling en leerwerkplek.

Het opleidingsniveau van een Verzorgende IG is MBO.

Enkele wetenswaardigheden over de Verzorgende IG

De Verzorgende IG heeft een bijzonder positie binnen de Nederlandse zorg. Het beroep combineert nabijheid, praktische zorg, begeleiding en verpleegtechnische deskundigheid. Hieronder staan belangrijke wetenswaardigheden.

• IG betekent Individuele Gezondheidszorg. De naam verwijst naar zorg die gericht is op de individuele cliënt en diens persoonlijke zorgvraag.
• De titel Verzorgende IG is beschermd. Wie de erkende opleiding niet heeft afgerond, mag zich niet zomaar Verzorgende IG noemen.
• Verzorgende IG is geen BIG-registerberoep. De titel valt onder artikel 34 van de Wet BIG. Dat betekent dat de opleidingstitel beschermd is, maar dat Verzorgenden IG niet in het BIG-register staan en niet onder het BIG-tuchtrecht vallen zoals artikel 3-beroepen.
• Bekwaamheid is essentieel. Een Verzorgende IG mag verpleegtechnische handelingen alleen uitvoeren wanneer deze daarvoor is opgeleid, bekwaam is, volgens protocol werkt en de handeling binnen opdracht en functie valt.
• Het beroep vraagt veel observatievermogen. De Verzorgende IG ziet cliënten vaak dagelijks en merkt daardoor subtiele veranderingen in gedrag, gezondheid of zelfredzaamheid.
• Het werk is fysiek en emotioneel belastend. Tillen, begeleiden bij transfers, omgaan met ziekte, dementie, overlijden, agressie of verdriet kan zwaar zijn. Goede ergonomie, teamsteun en professionele grenzen zijn belangrijk.
• Technologie wordt steeds belangrijker. De Verzorgende IG werkt steeds vaker met elektronische cliëntendossiers, medicijndispensers, beeldzorg, domotica, sensoren, tilliften en digitale rapportage.
• De vraag naar Verzorgenden IG is groot. Door vergrijzing, toenemende zorgzwaarte en personeelstekorten blijft de arbeidsmarkt voor Verzorgenden IG zeer relevant.
• De Verzorgende IG werkt veel samen met mantelzorgers. Zeker in de thuiszorg en ouderenzorg is samenwerking met familie, buren en informele zorg belangrijk.
• Preventie wordt steeds belangrijker. De Verzorgende IG helpt achteruitgang voorkomen door te letten op voeding, beweging, medicatie, huid, valgevaar, eenzaamheid en cognitieve veranderingen.

Een Verzorgende IG moet bovendien professioneel kunnen omgaan met privacy, autonomie en ethische dilemma’s. Cliënten hebben recht op eigen keuzes, ook wanneer die keuzes niet altijd overeenkomen met wat zorgverleners verstandig vinden. De Verzorgende IG moet dan zorgvuldig balanceren tussen veiligheid, zelfbeschikking, kwaliteit van leven en professionele verantwoordelijkheid.

Doorgroeimogelijkheden voor een Verzorgende IG

De functie Verzorgende IG biedt verschillende mogelijkheden om door te groeien of te specialiseren. Sommige Verzorgenden IG kiezen voor extra verantwoordelijkheid binnen het team, terwijl anderen doorleren naar verpleegkundige functies.

Mogelijke vervolgstappen zijn onder meer:

• Eerst Verantwoordelijk Verzorgende: meer coördinerende taken rond het zorgleefplan en de afstemming rondom cliënten.
• Coördinerend Verzorgende IG: een rol met meer planning, afstemming, coaching of werkverdeling binnen het team.
• Gespecialiseerd Verzorgende Psychogeriatrie: verdieping in dementiezorg en complex gedrag.
• Werkbegeleider of praktijkopleider: begeleiden van stagiairs, leerlingen en nieuwe collega’s.
• Mbo-verpleegkundige niveau 4: doorleren naar een verpleegkundig beroep met bredere verpleegkundige verantwoordelijkheden.
• Hbo-verpleegkunde: voor wie verder wil doorgroeien richting hbo-niveau, wijkverpleging, regievoering of specialistische verpleegkundige rollen.
• Specialisaties in palliatieve zorg, revalidatie, wijkzorg, wondzorg, medicatieveiligheid of dementiezorg.

In de praktijk hangt doorgroei af van ervaring, aanvullende scholing, werkgever, cao, functiehuis en persoonlijke voorkeur. Sommige Verzorgenden IG willen juist dicht bij de cliënt blijven en vinden daar hun kracht; anderen ontwikkelen zich richting coördinatie, begeleiding of verpleegkunde.

Welke eigenschappen passen bij een Verzorgende IG?

Een goede Verzorgende IG is zorgzaam, nauwkeurig, betrouwbaar en praktisch ingesteld. Het beroep vraagt mensenkennis en geduld, maar ook daadkracht. De Verzorgende IG moet zelfstandig kunnen werken, maar ook weten wanneer hulp of overleg nodig is.

Belangrijke eigenschappen zijn:

• Empathie: kunnen aansluiten bij de leefwereld, emoties en behoeften van cliënten.
• Verantwoordelijkheidsgevoel: zorgvuldig omgaan met medicatie, rapportage, hygiëne en veiligheid.
• Observatievermogen: kleine veranderingen snel kunnen opmerken.
• Communicatieve vaardigheden: duidelijk overleggen met cliënten, familie en collega’s.
• Geduld: rustig blijven bij weerstand, herhaling, angst, verwardheid of traagheid.
• Fysieke belastbaarheid: kunnen omgaan met lopen, staan, bukken, tillen en ondersteunen bij transfers.
• Stressbestendigheid: overzicht houden bij drukte, onverwachte situaties of emotioneel beladen momenten.
• Integriteit: respectvol omgaan met privacy, persoonlijke verzorging en vertrouwelijke informatie.
• Zelfstandigheid: vooral belangrijk in de thuiszorg, waar de Verzorgende IG vaak alleen bij cliënten werkt.

Extra informatie over de Verzorgende IG

Andere benamingen voor Verzorgende IG

Voor Verzorgende IG worden verschillende benamingen en functievarianten gebruikt. Sommige zijn echte synoniemen, andere zijn meer functievarianten of informele namen.

Benamingen zoals Helpende, Zorghulp, Mbo-verpleegkundige en Wijkverpleegkundige zijn geen synoniemen voor Verzorgende IG. Het zijn andere functies met een ander opleidingsniveau, andere verantwoordelijkheden of een andere wettelijke positie. De oudere term ziekenverzorgende komt soms nog voor in historisch of informeel taalgebruik, maar is niet de moderne officiële functietitel.

Samenvatting van het beroep Verzorgende IG

De Verzorgende IG is daarmee een onmisbare beroepskracht in de Nederlandse zorg. Het beroep vraagt praktische deskundigheid, aandacht voor mensen, verantwoordelijkheidsgevoel en het vermogen om veranderingen snel te signaleren. Voor cliënten is de Verzorgende IG vaak een vertrouwd gezicht; voor het zorgteam is deze professional een belangrijke bron van informatie over het dagelijks functioneren, welzijn en de gezondheid van de cliënt.

Gerelateerde artikelen

Dag van de verpleging

• 12-05-2026
• ARTIKEL

De Dag van de Verpleging (ook vaak “Internationale Dag van de Verpleging” of “International Nurses Day”) is hét moment in het jaar waarop de verpleegkundige professie zichtbaar wordt gemaakt: niet alleen als “bedankmoment”, maar ook als inhoudelijke mijlpaal voor professionaliteit, kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid....

FNV wil 4,63 procent erbij plus 100 euro per maand voor VVT-medewerkers

• 24-04-2026
• NIEUWS

De FNV wil dat medewerkers in de verpleeghuiszorg, verzorging en thuiszorg in de nieuwe cao VVT opnieuw een duidelijke loonstap maken. Volgens de vakbond verdienen veel werknemers in de VVT nog altijd minder dan werknemers in vergelijkbare functies buiten de zorg. De vakbond zet daarom in op een loonsverhoging van 4,63 procent, plus 100 euro bruto per maand....

ActiZ slaat alarm, nieuwe flexwet kan zorgteams extra onder druk zetten

• 03-04-2026
• NIEUWS

ActiZ waarschuwt dat het wetsvoorstel Wet meer zekerheid flexwerkers grote gevolgen kan krijgen voor de ouderenzorg en vooral voor de sector Verpleging, Verzorging en Thuiszorg, de VVT. Volgens de branchevereniging is juist in een sector die dag en nacht doorgaat voldoende flexibiliteit nodig om roosters rond te krijgen, pieken in de zorgvraag op te vangen en...

Wijkverpleging zet stappen, maar niet alles is op orde

• 10-03-2026
• NIEUWS

In de wijkverpleging gebeurt al veel om zorg passend en toekomstbestendig te organiseren. Hulpmiddelen die cliënten helpen om zelfstandiger te blijven, zijn inmiddels op grote schaal in gebruik. Tegelijk blijven een paar belangrijke punten achter, zoals intervisie, samenwerking met het sociaal domein en de manier waarop indicaties worden gesteld. Dat blijkt...

UWV schetst toekomst van de arbeidsmarkt tot 2030

• 16-01-2026
• NIEUWS

De Nederlandse arbeidsmarkt blijft tot 2030 krap. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van UWV, gebaseerd op actuele spanningsindicatoren en langetermijnprognoses van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt. Vooral in de zorg, techniek en het onderwijs lopen de tekorten verder op. Voor zorgprofessionals betekent dit dat hun beroep ook de komende jaren veel...

Een goed cv in de zorg: praktische tips, voorbeelden en checklist

• 13-01-2026
• ARTIKEL

In de zorg is een cv (curriculum vitae) meer dan een “lijstje banen”. Werkgevers willen snel zien: wat je kunt, waar je bevoegd voor bent en in welke setting jij het verschil maakt (bijv. VVT, ziekenhuis, GGZ, gehandicaptenzorg, wijkzorg, jeugdzorg, huisartsenzorg). Dit artikel helpt je om een cv te maken dat overzichtelijk is, inhoudelijk sterk én...